Marguerite

Het ridicule en het sublieme liggen nooit ver van elkaar in Marguerite, over een operadiva die niet kan zingen. De nieuwe kleren van de sopraan.

De Franse tragikomedie Marguerite is losjes gebaseerd op het leven van de toondove sopraan Florence Foster Jenkins, die het ondanks haar afwezige zangtalent schopte tot een uitverkocht Carnegie Hall. Haar onnavolgbare uitvoering van het huzarenstuk Die Königin der Nacht uit Mozarts Die Zauberflöte is op YouTube na te luisteren. Ook de Franse barones Marguerite begeeft zich in de gelijknamige film van Xavier Giannoli als een soort Bianca Castafiore in het rijkeluismilieu anno 1920, waar ze op privéfeesten haar afgrijselijk gezongen noten de zaal in slingert. Ze leeft in een bubbel van valse complimenten terwijl het publiek de diva achter haar rug uitlacht, zoals de muziekcriticus die haar in een ironische recensie de hemel in prijst.
Via zijn excentrieke vriendenkring, waarin ook de provocerende dichter niet ontbreekt, belandt ze in een dadaïstisch-anarchistisch cabaret ("schoonheid stinkt, breek de wereld af"). Hier wordt ze gehuldigd als een mascotte voor de imperfectie, of zoals de criticus zegt: ze zingt vals maar subliem. Haar oude chique entourage heeft niets op met haar nieuwe werkkring, want wat leveren die anarchisten de samenleving nu eigenlijk op, wordt haar gevraagd. Vrijheid? antwoordt ze voorzichtig.
Niemand durft de waarheid te zeggen over de nieuwe kleren van de sopraan, bang om haar te kwetsen. Met elke noot die ze zingt, blaast ze haar zeepbel verder op. Om Marguerite zo lang in ontkenning te laten leven, zijn alleen nogal wat kunstgrepen in het scenario nodig, die het tempo geen goed doen.
Ook Stephen Frears zag een film in het materiaal en castte Meryl Streep voor de rol van Florence Foster Jenkins in zijn gelijknamige biografische film, die nu in postproductie is. Zo valt de naar bewondering hunkerende zangeres toch weer de roem toe, precies omdat ze niet kon zingen. Het ridicule en het sublieme liggen nooit ver van elkaar.

Mariska Graveland