Kleine ijstijd

In haar in guerrillastijl gedraaide ensemblefilm Kleine ijstijd volgt Paula van der Oest een groep muzikanten en hun aanhang, die samenkomen om de as van hun vroegere zanger te verstrooien.

In de jarentachtigklassieker The Big Chill maakte een groepje middendertigers de tussenbalans op na de zelfmoord van een vriend. Hooggestemde sixtiesidealen bleken ingeruild voor een individualistisch yuppenbestaan. In een toelichting op zijn tragikomische generatieportret stelde regisseur en scenarist Law­rence Kasdan dat elke lichting jongeren een soort afkoelingsproces doormaakt: van vurige idealen naar kil eigenbelang.
Paula van der Oest filmde een bescheiden variant op The Big Chill. Vandaar de titel: Kleine ijstijd. De in tien dagen gedraaide polderversie wordt niet bevolkt door dertigers, maar door vijftigers: mensen dus die meer geschiedenis hebben om op terug te kijken dan toekomst om naar vooruit te zien. Aanleiding van het samenzijn is het uitstrooien van de as van de centrale figuur in hun vriendengroep, rockzanger Kas. De aanwezigen speelden in zijn band of waren zijn geliefde. Hij heeft een zoon, die zich afzet tegen het kunstenaarswereldje waarin hij opgroeide. En dan wordt er ook nog een nieuw iemand in deze groep geïntroduceerd: Delphina, de veel jongere vriendin van de meest openlijk in een midlifecrisis verkerende kameraad.
Door de ogen van Delphina (en een door haar gehanteerd digitaal cameraatje) zien we hoe iedereen terugblikt op Kas, van wie iemand zich afvraagt hoe iemand met zo’n groot ego in zo’n kleine urn past. Gaandeweg blijkt dat de door Hannah Hoekstra laconiek vertolkte twintiger Delphina meer is dan een neutrale toeschouwer.
In een van de mooiere scènes vraagt Delphina, terwijl het hele gezelschap aan tafel zit, om een nummer van de band te laten horen. We zien hoe de muziek de vijftigers een kwart eeuw terug in de tijd slingert, en we zien ook hoe Delphina dat verwonderd aanschouwt. Kleine ijstijd had meer van zulke momenten kunnen gebruiken, in plaats van zoveel dialogen die net iets te letterlijk uitspreken wat er in de personages omgaat. Het acteerensemble beleeft zichtbaar lol aan het in guerrillastijl gedraaide vriendenportret, maar het ruige rock-‘n-roll-verleden dat ze delen, komt slechts mondjesmaat tot leven. De film wint aan authenticiteit door Kas te laten spelen door een van Nederlands’ weinige echte rocksterren, Peter te Bos van Claw Boys Claw. Toch blijft het braaf. Groupie en rockheldenweduwe Ariane Schlüter heeft dan ook het gelijk aan haar zijde als ze verzucht: "Wat is iedereen saai geworden, zeg. Vroeger werd er nog wel eens gefeest."

Fritz de Jong