INVESTIGATION

Met Roemenië kwam Bulgarije Europa binnen. Hé, hoe is het daar eigenlijk met de filmmaker? Zien we golfjes in Sofia? Bewegingen?

In Rotterdam draaide dit jaar christmas tree upside down van Vassil Zhikov en Ivan Cherkelov, een film als een pompende autorit door het hedendaagse landschap van Bulgarije. Want: in het heden ligt de toekomst van het verleden. Zes korte verhalen, met elkaar verbonden door een kerstboom die in het begin van de film wordt omgehakt, om vervolgens, 125 minuten later, weer in de hoofdstad geplant te worden. Een kerstboom op zijn kop is overigens een eeuwenoud gebruik in Europa, vanaf de zevende eeuw geïntroduceerd door een monnik, die het deed om de heilige drie-eenheid uit te beelden. Later vonden mensen dat het toch wel veel op een enorme schijtemmer voor God leek, en moest de piek weer naar de hemel wijzen. Kortom: een ideale film voor nu, het heden, zou je zeggen.
Maar nee, het Filmmuseum komt met de andere kant van Bulgarije. Zeg maar: de donkere dagen. investigation is de tweede speelfilm van Iglika Triffonova. Zes jaar geleden maakte ze letter to america, haar speelfilmdebuut, een roadmovie door Bulgarije. Nu kijkt ze naar binnen. Rechercheur Alexandra (Svetla Yancheva) springt touwtje tot ze erbij neervalt en krijgt vervolgens de mededeling dat ze drie weken heeft om een beruchte moordzaak op te lossen. Het betreft een zaak over een broedermoord: broer slaat broer dood in staat van verwarring, wegens onderhuur van appartement. Levende broer Plamen (Krassimir Dokov) zit al vast. Alleen hij praat niet. En zonder bekentenis, geen veroordeling. Alexandra moet dus verhoren. Dat doet ze de hele film. Dat kan ze heel goed. Niet alleen getuigen en kennissen van de broers, maar ook privé. Haar zesjarige dochtertje krijgt een kruisverhoor over lippenstift. En haar ex-man annex clown moet gewoon altijd beschikbaar zijn. Ja, als verhoorder is Alexandra oppermachtig. Alleen: wie verhoort de verhoorder?

Smart
Filmmaker Triffonova verlaat praktisch nooit de vertrekken waar Alexandra zich ophoudt, constant zitten we haar op de huid, kijkend naar haar mannelijke gelaat, en die donkere kleren, ons afvragend wat er in haar omgaat. Hoezo gaat ze aan het einde toch ineens met lipstick in de weer? En waarom blijft ze als laatste in de zaal waar haar ex-man optreedt? Ook de reden van de uiteindelijke bekentenis van Plamen blijft prettig onduidelijk. Was het het papiertje op de tafel? Of de jeugdfoto? Alexandra en Plamen: Smart, smart, smart.
Je bent geen meester van de situatie, de situatie is jouw meester, krijgt Alexandra in het begin van de film te horen. Het is een zin die haar de hele film achtervolgt. Maar het is geenszins van toepassing op Iglika Triffonova. Die weet donders goed wat ze doet. Ze zat dan ook in dezelfde filmklas als de makers van christmas tree, de producente van deze film én Milena Andonova, wiens monkeys in winter de Oost-West prijs won tijdens het afgelopen Karlovy Vary festival. De geboorte van een golf lijkt aanstaande.

Mike Naafs