Hysteria (Tanya Wexler)

Zonder de liefde kan het natuurlijk niet in een publieksfilm. Dus is Hysteria eigenlijk een romantische komedie, vermomd als historisch drama over de uitvinder van de vibrator.

Een film over de uitvinder van de vibrator klinkt op voorhand al wat prikkelender dan pakweg eentje over de bedenker van de telefoon; dus misschien ligt de grootste grap van Hysteria er wel in dat hij beide uitvindingen aan elkaar weet te koppelen. Het is 1880 in London, stoommachines pruttelen, de eerste telefoons rinkelen en toch wordt de jonge idealistische arts Mortimer Granville (hartenbreker Hugh Dancy) ziekenhuis na ziekenhuis uit geknikkerd omdat hij zijn geneesheer-directeuren er zo graag van wil overtuigen dat zij eens door een microscoop moeten kijken naar de nieuwste wetenschappelijke ontdekking, de bacterie.
Het is dus niets anders dan de tragikomische wending van zijn lot dat juist hij een baantje krijgt bij de laatste arts op aarde die nog in de meest archaïsche behandelmethode van een achterhaalde ziekte gelooft. De wachtkamer van Dokter Dalrymple zit vol met als ‘hysterisch’ gediagnosticeerde vrouwen, ingesnoerd in hun korsetten en sociale conventies en de enige behandelmethode om ze af te helpen van hun slapeloosheid/frigiditeit/nymfomanie/depressies/onrust en andere afleidende gedachten is het handmatig opwekken van een ‘hysterisch paroxisme’ oftewel een orgasme. Maar dat mocht natuurlijk niet zo heten, want met seks had het allemaal niets te maken. Dus zat de nieuwe doktersassistent Granville met z’n hand onder een hoop rokken, die ook nog eens door een soort opzettoneeltje met gordijntjes aan het oog werden onttrokken. Echt. Als we de film mogen geloven. En maar vingeren. Want dat was het. Tot hij er RSI van kreeg.

Preuts
Het is nog een hele verdienste hoe Hysteria van een flinterdunne geschiedenis van de ontdekking van de vibrator zowel een historisch drama, een romantische komedie als een sociale satire weet te maken. Licht scheert de film langs al zijn onderwerpen: de industriële revolutie, vrouwenemancipatie, de misverstanden over mannen en vrouwen die er al sinds het begin der tijden voor zorgen dat er zoiets als een battle of the sexes bestaat, en het enige waar je het echt altijd over wilt hebben maar nooit durft: SEKS. Hoewel regisseuse Tanya Wexler Amerikaans is, gebeurt dat allemaal op z’n Brits, dat wil zeggen: onderkoeld, preuts en tongue-in-cheek. En, helaas door al die omtrekkende bewegingen: zonder focus. Als op een gegeven moment de Jolly Molly, zoals de bijnaam van de eerste vibrator in de film luidt, op Buckingham Palace wordt bezorgd, zijn we al lang weer vergeten waar het allemaal ook al weer echt over moest gaan in Hysteria. Want op dat moment zit de held van de film gewoon op z’n knie een huwelijksaanzoek te doen.

Dana Linssen