Horizonte

Dit mystieke drama, over een dolende Colombiaanse paramilitair met gewetenswroeging, is een uitstekend voorbeeld van hedendaagse traumacinema.

De kleur groen wordt traditiegetrouw geassocieerd met balans en rust. Hij speelt ook een opvallende rol in films over de Tweede Wereldoorlog en de Holocaust. Zie bijvoorbeeld de graslandschappen die Auschwitz als stille getuigen omringen in Nuit et brouillard (1956) van Alain Resnais; de kalmte en schoonheid van de natuur versus de akelige realiteit van het concentratiekamp. De kleur groen is ook pontificaal aanwezig in de groene, nevelige valleien in Tar­kovski’s De spiegel (1975) en in de bossen in Elem Klimovs Come and See (1985).

Groen kan worden geassocieerd met natuurlijke schoonheid, maar ook met verval, met sporen van het verleden die worden overwoekerd door onkruid. Associaties waar filmmaker César Augusto Acevedo (La tierra y la sombra, 2015) zich van bewust lijkt in zijn tweede speelfilm, want groen is de basiskleur van Horizonte. De film opent met Basilio, die op een begraafplaats omgeven door een groen berglandschap zoekt naar zijn moeder. Hij treft haar (Paulina García speelt een overdonderende rol als Inés) bij haar huis, waar de tuin vol verdorde planten in het oog springt.

“Dat is niet de stem van mijn jongen”, zegt Inés als Basilio zich meldt bij de voordeur. Haar observatie klopt enigszins, blijkt gaandeweg de film: Basilio is een geestverschijning. Hij was een paramilitair die met zijn manschappen bloedbaden aanrichtte in plattelandsgemeenschappen die ervan werden verdacht de guerrillabeweging FARC te steunen. Nu is hij op zoek naar verlossing. Inés, die ook een geestverschijning blijkt, probeert haar zoon te vergeven en besluit hem bij te staan op een naargeestige reis langs alle slachtoffers die hij maakte.

Horizonte is een uitgelezen voorbeeld van traumacinema en illustreert de effecten van traumatische herinneringen. Op sommige momenten laat Basilio zich verleiden tot zelfmedelijden, in andere scènes biedt hij zijn lichaam aan als een symbolisch offer voor zijn zondes. Maar wie dood is kan niet nog eens sterven. En Basilio is weliswaar overleden, maar het groene landschap draagt de sporen van zijn daden.

Vandaar die voortdurende focus op de omgeving. Op een grote kiezel als getuige van een van Basilio’s moordpartijen. Of een idyllische plek midden in de jungle, waar de soldaat een vrouw en haar ongeboren vrucht doodde. Heden en verleden vormen in Horizonte een bijzondere synthese, zoals wanneer Inés in een woning een kamer aantreft vol kleding, waarin je de vliegen nog hoort zoemen van toen daar jaren geleden lijken lagen te ontbinden. Acevedo brengt het verleden op magisch-realistische wijze tot leven en toont daarmee de verscheurde ziel van een land dat decennialang werd uiteengereten door oorlog.