H Is for Hawk

De verfilming van Helen Macdonalds memoires H Is for Hawk, over rouw en het trainen van een havik, mist de reflectie van het boek.

“Een niet-aanhalig dier.” Zo beschrijft Helen (Claire Foy) ergens in H Is for Hawk haar havik. Ze zou het ook over zichzelf kunnen hebben. Na de dood van haar vader sluit ze zich af voor de affectie en zorg van mensen om haar heen. Ze haalt een havik in huis en focust zich volledig op dat dier, dat zich net als zijzelf nauwelijks laat benaderen.

Dieren kunnen een grote bron van troost zijn. Er zijn zelfs studies die uitwijzen dat dieren beter zijn in het helpen omgaan met verlies dan mensen. Maar dat is buiten de havik gerekend. Een solitair roofdier, “ongevoelig voor het leed van een mensenleven”, zoals Helen Macdonald schrijft in hun memoires (sinds 2021 identificeert Macdonald zich als non-binair, de Helen in de film wordt aangeduid met vrouwelijke voornaamwoorden).

Misschien is dat wel precies wat Helen nodig heeft. Een dier dat onverschillig staat tegenover haar pijn. Ongevoelig voor haar rouw en de depressie waarin ze terechtkomt nadat haar vader (een sympathieke rol van Brendan Gleeson) overlijdt. Een dier dat geen liefde geeft en waaraan je geen liefde kunt geven. Dat je alleen kunt proberen te volgen in haar duikvlucht. Maar of dat een vlucht is naar “een eerlijke confrontatie met de dood”, zoals Helen jagen met een havik omschrijft, of daar vandaan, laat de film bewust in het midden.

Dat heeft er ook mee te maken dat wie in zo’n depressie zit, daarop niet kan reflecteren. Die laag van reflectie is er in het boek wel, maar regisseur Philippa Lowthorpe en scenarist Emma Donoghue kiezen er in de verfilming voor iets als een voice-over achterwege te laten. Zonder die reflectie hebben scènes waarin Helen haar beste vriendin op bezoek krijgt of lesgeeft aan de universiteit iets plichtmatigs. De dialogen zijn voorspelbaar; er is nu eenmaal weinig wat een mens kan zeggen in een situatie als deze.

Wanneer de film simpelweg draait om Helen en Mabel, zoals ze haar havik noemt, werkt die directheid in de vertelling wel. Zoals wanneer Helen haar voor het eerst vrij laat vliegen en Mabel steeds hoger en verder weg vliegt. Het is prachtig in beeld gebracht door Charlotte Bruus Christensen. Vooral voel je de rijzende paniek van Helen, de angst om ook haar te verliezen. Het zijn sterke momenten in een film die uiteindelijk net wat te eendimensionaal blijft.