Frieren: Beyond Journey’s End

Deze animeserie is fantasy maar dan net even anders. Niet de gevechten met draken of demonen vormen de hoofdmoot, maar de alledaagse momenten daartussen.

Met haar reisgenoten (twee mensen en een dwerg) verslaat de elvenmagiër Frieren de koning der demonen en herstelt de balans in de wereld. Dat klinkt als een spoiler, maar (de titel hint er al naar) het gebeurt decennia voordat Frieren: Beyond Journey’s End (2023-) begint. Het gezelschap spreekt af elkaar vijftig jaar later weer te ontmoeten, tijdens een meteorietenregen. Voor Frieren een oogwenk. Haar elvenleven strekt zich uit over eeuwen. Maar haar menselijke kompanen zijn in de tussenliggende jaren op de rand van de dood beland.

Dat het verhaal beginnen ver nadat de strijd is gestreden, is maar een van de manieren waarop deze fijne Japanse animeserie, waarvan het tweede seizoen onlangs verscheen, de dingen net even anders doet. Net zoals Frieren de dingen net even anders doet, mede door haar compleet andere beleving van tijd en het verstrijken daarvan. Ze slaapt een gat in de dag, snapt weinig van de kleine onzekerheden waar mensen zo vaak over struikelen, blijft zelfs onder extreme omstandigheden stoïcijns. In het grotere perspectief van haar bestaan brengt zelden iets haar nog van haar stuk.

Een van de spaarzame uitzonderingen daarop zien we in de eerste aflevering: het overlijden van een van haar vroegere kompanen, Himmel. Na weer een sprong in de tijd lijkt dat moment nabij voor een ander lid van het voormalige gezelschap: de priester Heiter, die altijd meer geïnteresseerd was in alcohol dan avonturen. Pas in zijn nadagen zwoer hij de drank af en ontfermde zich over een wees. Nu vraagt hij Frieren om deze Fern onder haar hoede te nemen en magie bij te brengen. Wat onwennig gaan de twee op pad. Later voegt Stark zich bij hen, een jongeman die achter zijn reputatie als drakendoder een laag zelfbeeld verstopt.

De serie heeft een volstrekt onthaaste manier van vertellen, waarbij de nadruk zelden ligt op de confrontaties met demonen en monsters, maar op alles wat daartussen gebeurt. Er wordt eindeloos gewandeld, gelummeld, in koffers gedoken (letterlijk). Een terugkerende ‘queeste’ is het schoonmaken van de standbeelden die overal in het land zijn verrezen van Himmel.

Het is een van de voorbeelden van de droge humor die in de serie zit. Tegelijk zijn die standbeelden een symbool voor de gebrekkige manier waarop de mensheid herinnert. Het gieten in brons of houwen in steen is een hopeloos verweer tegen het vergeten. Want juist in het vastzetten ervan, sterft de herinnering. In veel van de dorpen en steden waar Frieren en haar vrienden doorheen trekken, heeft men nog wel een aan dat standbeeld gewijde feestdag, maar welke geschiedenis precies gevierd wordt, is in vergetelheid verzonken. Het staat in contrast met de manier waarop Frieren een wereld aan herinneringen met zich meedraagt.

In een interview over Showing Up (2022) mijmerde Kelly Reichardt eens dat wanneer iemand overlijdt het vaak gaat over welke mijlpalen die persoon zal missen. Maar, vroeg ze zich hardop af, is het niet veel erger om al de doodgewone dagen daartussen te missen? Precies daar ligt de filosofie van deze serie. Frieren beseft dat ze tussen het verslaan van de demonenkoning en die meteorietenregen – twee mijlpalen – al die schijnbaar triviale maar stiekem zo waardevolle dagen heeft gemist in het leven van haar vrienden. De melancholie van dat besef ligt over de hele serie. Nu, in een nieuw gezelschap en een andere tijd, is ze vastbesloten de dingen net even anders te doen.

Frieren: Beyond Journey’s End (Sôsô no Furîren) is te zien op Netflix (seizoen 1) en Crunchyroll (seizoen 1 en 2).