Vijftig jaar Oberhausener Manifest

Een halve eeuw geleden zetten 26 jonge filmmakers de Duitse cinema op zijn kop met een hemelbestormend manifest. Een retrospectief, een boek en een website staan stil bij het jubileum van de Oberhausener Gruppe.

Papas Kino ist tot. Met die slogan presenteerden 26 jonge Duitse filmmakers op 28 februari 1962 hun Oberhausener Manifest. Het was een bonte groep, verenigd in een afkeer van de sentimentaliteit en belegenheid van de contemporaine Duitse filmcultuur. De jonge makers eisten vrijheid van conventie, commercie en betutteling. Was getekend: onder andere Alexander Kluge (Abscheid von gestern), Edgar Reitz (Heimat) en Rob Houwer, destijds in Duitsland actief als regisseur. Het manifest geldt als belangrijke wegbereider van de Neue Deutsche Film en daarmee als mijlpaal in de Duitse filmgeschiedenis.

Dit jaar beleeft het manifest zijn vijftigste verjaardag. Het Internationale Korte Filmfestival van Oberhausen, waar het manifest destijds gepresenteerd werd, besteedt speciale aandacht aan het jubileum. Voor het eerst worden de films van de 26 ondertekenaars uit de periode tussen 1958 en 1967 in een gezamenlijk programma vertoond. De veertig gerestaureerde titels zijn vaak al jaren niet meer te zien geweest. Het retrospectief gaat na afloop van het festival op tour langs onder andere Berlijn, Wenen en New York.

Voor wie de reis te ver is, is er naast een nieuw boek over de Oberhausener Gruppe ook een veelbelovende website. Het deze week gelanceerde oberhausener-manifest.com herbergt interviews, foto’s en achtergrondinformatie. Debatten die tijdens het festival gevoerd worden, zullen op de site terug te zien zijn. In de loop van het jaar zullen er ook essays verschijnen. Het gebruikelijke festivalarsenaal, dus? Er is meer. Vanaf volgende week brengt de site een tiendelige soap. Das Oberhausener Gefühl belooft het Oberhausener Manifest met melodramatische middelen in een moderne context te plaatsen.

Erik Schumacher