Van binge watching ga je slecht slapen

Misschien niet wereldschokkend, maar toch wetenswaardig. Binge watching is slecht voor de nachtrust en kan zelfs de gezondheid beïnvloeden. Dat blijkt uit het afstudeeronderzoek van een Belgische student. Het kwaad zit niet alleen in de grote hoeveelheid informatie die visuele veelvraten tot zich nemen, maar ook in de aard van hedendaagse series. Cliffhangers spoken nog lang door.

Met de opmars van Netflix, Amazon en andere VOD-platforms is binge watching een bekend fenomeen geworden. Moest je vroeger voor een nachtje doorhalen voor de buis nog een dvd-box in huis halen, nu is de volgende aflevering slechts één klik verwijderd. De autoplay-functie van Netflix schakelt zelfs die ene klik uit. Verslaving ligt op de loer en zoals bij iedere verslaving zijn er negatieve bijeffecten.

Veel onderzoek is er nog niet gedaan naar binge watching. De University of Texas had in 2015 de primeur. Uit dat onderzoek werd geconcludeerd dat seriekijkers die dwangmatig veel en lang achter elkaar aan het scherm gekluisterd zitten in hoge mate eenzaam en depressief zijn en niet in staat hun gedrag te veranderen. Medische professionals verbinden binge watching — preciezer: het bankhangen en snacken waar het vaak mee gepaard gaat — met obesitas door een vertraagde bloedsomloop en stofwisseling.

Liese Exelmans, afgestudeerd aan de Leuven School of Mass Communication Research, is in haar onderzoek gerichter te werk gegaan. Haar belangrijkste bevinding, gepubliceerd in Journal of Clinical Sleep Medicine, is dat binge watching leidt tot een slechte nachtrust, vermoeidheid en zelfs slapeloosheid. Ze ondervroeg 423 jongeren in de leeftijd 18 tot 25 jaar. Tachtig procent bleek zich regelmatig te buiten te gaan aan excessief seriekijken. Een kwart van de ondervraagden deed dat enkele keren per maand. Twintig procent zelfs meerdere keren per week. Eén op de drie binge watchers slaapt slechter dan leeftijdsgenoten. ‘Slechter’ betekent niet meteen minder, maar de kwaliteit van de nachtrust is lager. Inslapen gaat slecht en er wordt onrustig geslapen.

Exelmans zoekt de verklaring voor haar bevindingen in de aard van hedendaagse series. De scenario’s en het acteerwerk zijn zo sterk dat er een hoge mate van inleving is bij kijkers waardoor ze nauw betrokken raken bij het wel en wee van de personages. Verhaallijnen en emoties blijven ’s nachts in je hoofd rondzoemen. De cliffhanger-structuur die door vrijwel alle scenaristen wordt gebezigd zorgt er bovendien voor dat je toch nog een volgende aflevering kijkt en later het licht uitdoet dan gepland.

Als remedie schrijft Exelmans een rustperiode voor na het bekijken van meerdere afleveringen. Zelf een halfuurtje ‘gewoon’ tv-kijken kan helpen om de spanning van het marathonkijken voldoende af te zwakken.

Edo Dijksterhuis