Orwa Nyrabia nieuwe artistiek directeur IDFA

Het International Documentary Filmfestival Amsterdam (IDFA) heeft een nieuwe artistiek directeur. De opvolger van Ally Derks heet Orwa Nyrabia. De in Homs geboren Syriër heeft een verleden als producent, festivaldirecteur, curator en mentor. Nyrabia is geen vreemde voor het festival. Zo stelde hij voor de vorige festivaleditie het programma Shifting Perspectives: The Arab World samen.

Orwa Nyrabia (1977) begon zijn carrière als acteur en journalist. In 2002 richtte hij Proaction Films op, het eerste onafhankelijke filmproductie- en distributiebedrijf in Syrië. Als producent is hij verantwoordelijk voor onder andere het succesvolle Retun to Homs, de openingsfilm van IDFA 2013, en Silvered Water, Syria Self-Portrait dat een jaar later in première ging in Cannes en daar zeer goed werd ontvangen.

Met zijn partner Diana el-Jeiroudi richtte hij in 2008 het documentairefilmfestival DOX BOX op, ook het eerste in zijn soort in Syrië. Het festival begon in Damascus maar breidde zich al snel uit naar Homs en Tartus. Grote internationale namen als D.A. Pennebaker, Nicolas Philibert en Chris Hegedus kwamen ervoor naar Syrië. De vijfde editie werd echter afgelast uit protest tegen het harde optreden van de Assads troepen tegen de opstandelingen. In plaats daarvan organiseerde Nyrabia de Global Day for Syria, waarbij wereldwijd Syrische films werden vertoond.

Nyrabia’s politiek activisme strekt verder dan het witte doek. Hij is een van de drijvende krachten achter de grassroots-organisatie die het Syrische verzet steunt. Dat leidde in 2012 tot zijn arrestatie. Pas na internationaal protest van onder andere Danny Boyle, Mike Leigh en Jeremy Irons werd hij vrijgelaten. Hij vluchtte en werkte daarna als producent in Egypte en Berlijn. Hij woont sinds die tijd in de Duitse hoofdstad. Van daaruit handelt hij nog steeds als plaatsvervangend directeur van het Center for Documentation of Violations in Syria.

Behalve samensteller van het Shifting Perspectives-programma in 2017 vervulde Nyrabia in het verleden verschillende andere rollen binnen het IDFA. Zo maakte hij deel uit van de jury en trad hij op als mentor en adviseur van de IDFA Academy en het IDFA Bertha Fund.

Voor de werving van een opvolger voor Ally Derks had het IDFA-bestuur een vol jaar uitgetrokken. In de tussentijd werd het festival geleid door interim-directeur Barbara Visser, die vorig jaar februari een debat modereerde over post-truth waarin Nyrabia een belangrijke stem was. De 31ste editie van IDFA vindt plaats van 14 tot en met 25 november 2018.

Edo Dijksterhuis