One Night Stand XII: Nico van den Brink

De dood in een ton

In november en december worden wekelijks nieuwe middellange Nederlandse films uitgezonden op NPO3. Dit is de twaalfde reeks van One Night Stand. Regisseur Nico van den Brink vertelt over Avondland: "Ik wil aanzetten tot reflectie."

In het tragikomische Avondland kampt een puber met zijn rouw om een verongelukte vriend. Tegelijkertijd vertelt de film over traditie en vernieuwing met quads tegenover scooters, boerderijen tegenover nieuwbouw en oer-Hollandse Jorg tegenover nieuw-Nederlandse Mahmoud. Waarom? "Het verhaal gaat over de angst voor verandering. Als ritme en regelmaat aangetast dreigen te worden, brengt dat spanning met zich mee. Men wil de orde bewaken. Ik wilde een film maken over de maatschappij zoals hij nu is. Ik heb filmische middelen ingezet om over méér te vertellen dan enkel het land van Maas en Waal. Daarom koos ik ervoor om de constructie te laten zien. Als ik dit verhaal realistisch zou vertellen, dan zou ik ingaan op de aardse kant van het boerenleven. Ik stileerde om te zorgen dat de toeschouwer zou gaan reflecteren op wat hij ziet."

Avondland

We zien botsende culturen. Op welke manier heb je die filmische middelen daarvoor ingezet? "We wendden ze aan om de contrasten aan te dikken. In de boerenomgeving werkten we zoveel mogelijk met natuurlijk licht, in de trouwzaal van de Marokkaanse familie gebruikten we tl-licht. Kijk ook maar naar de kleuren. De hoofdpersonages dragen aardse tinten blauw en groen, de scooters van hun tegenstanders zijn juist paars en turquoise. In Avondland zie je hoe twee groepen Nederlanders wel en niet met elkaar overweg kunnen. Maar ze hebben ook overeenkomsten. Pragmatisch kunnen ze samenleven."

Hoe plaats je religie in het geheel? Je zet stilte tegenover volle rooms-katholieke muziek als ‘Ave Maria’. "De muziek werkt op verschillende niveaus. De film gaat niet over een boerenzoon, maar over iemand die zichzelf existentiële vragen stelt. Religie speelt daarbij een rol. Sinds God dood is, heeft het leven geen doel meer en is alles nutteloos. Daarom willen we iemand op aarde de schuld geven als ons iets ellendigs overkomt. Religie kan benauwen, maar het kan ook verzoenen."

Je verklaart je film vooral intellectueel, maar schreef ook mee aan het scenario. Is dit een hart- of een hoofdfilm? "In de opzet is het meer een hoofdfilm, maar naarmate we hem verder ontwikkelden, is er steeds meer gevoel bij komen kijken. Hij zit vol persoonlijke dingen. Ik weet bijvoorbeeld uit ervaring dat de dood van een leeftijdsgenoot van grote invloed is op hoe je naar de wereld kijkt. Ik groeide zelf op in Maas en Waal en ben gefascineerd door hoe ze omgaan met de dood. Ik herinner me dat ik klein was en dat de buren kittens hadden. Ik en mijn broer en zussen hadden elk ons een eigen katje. De mijne heette Bliksem. Op een dag kwam ik weer aan gestuiterd om met Bliksem te spelen en de buurman zei: ‘ik moet je wat laten zien’. Hij nam me mee naar een ton en daar lag Bliksem. Dood."

Avondland is doordrenkt van de dood. Waarom houdt die je zo bezig? "Ik kan er geen grip op krijgen. Ik vind het moeilijk om eindigheid te begrijpen en daarom intrigeert hij me. Misschien is dat wel een van de redenen dat ik een voorliefde voor horror heb. Ik voel me onder andere thuis in de postmoderne horror, die er niet zozeer op gericht is het publiek echt bang te maken, maar gaat over de horror in de mens zelf. Mijn korte film Spiegeltje vertelt over een aanslag op een middelbare school. Ik zoek graag de confrontatie met dingen die ik eng vind. Ik heb vliegangst en juist daarom kijk ik naar de televisieserie Air Crash Investigation."

Jouw korte film over geesten, Sweet Tooth, is internationaal opgepikt. Wat kunnen we de komende tijd van je verwachten? "Ik ben in gesprek met New Line Cinema om een speelfilmversie van Sweet Tooth te ontwikkelen. Verder weet ik het nog niet precies. Ik wil ooit nog iets maken over de LARP [Live Action Role Play — LvZ]-community. Die zal een bovennatuurlijk randje krijgen. Hij moet ingaan op escapisme en de vraag wat belangrijker is: de ene werkelijkheid? Of de andere?"

Laura van Zuylen

Avondland wordt op 15 december om 21:20 uitgezonden op NPO3.