One Night Stand X: Alieke van Saarloos

  • Datum 07-10-2015
  • Auteur
  • Deel dit artikel

‘Ik wil een diverser beeld van meisjes en vrouwen neerzetten’

One Night Stand, de jaarlijkse serie films van vijftig minuten, bestaat tien jaar. Deze week zijn de nieuwe films te zien op NPO3. Regisseur Alieke van Saarloos’ Wildflowers vertelt het verhaal van Juke (Dette Glashouwer) wiens ogenschijnlijk fijne en traditionele boerengezinsleven op het Friese platteland aan het wankelen wordt gebracht door nieuwkomer Joan (Suzan Boogaerdt). Van Saarloos: "Wildflowers gaat niet over seksuele geaardheid, maar over liefde in alle vormen."

Hoe is het idee voor Wildflowers ontstaan? "Mijn ouders hebben een huisje in Friesland. Dat staat tegenover een boerderij – de boerderij waar we uiteindelijk hebben gefilmd. Daar gebeurde iets tussen de boer en de boerin: twee liefdevolle, open minded mensen – high school sweethearts – die opeens gingen scheiden en elkaar niet meer wilden spreken of begrijpen. Dat greep me heel erg aan. Met Wildflowers heb ik de boer en boerin als het ware weer bij elkaar willen brengen. Willen onderzoeken of de drang naar vrijheid en horizon van de boerin toch samen kan gaan met haar liefde voor het gezin en haar geboortegrond. Daarnaast vind ik Friesland heel erg mooi. Die situatie in die setting viel samen met mijn wil om een verhaal te vertellen over een vrouw die op latere leeftijd met een vrouw gaat."

Waarom wilde je daarover vertellen? "Omdat ik veel vrienden heb die moeders hebben bij wie dat is gebeurd. Je hele leven met een man zijn en dan ineens verliefd worden op een vrouw. Ik geloof niet dat deze vrouwen een late coming out hebben, of ‘eigenlijk lesbisch zijn’. Wildflowers gaat niet over seksuele geaardheid, maar over liefde in alle vormen. Voor je man, voor een vrouw, voor je kinderen, voor de gemeenschap, voor vrijheid. En dat die allemaal naast elkaar bestaan. En mogen bestaan."
"Daarnaast ben ik uitermate geïnteresseerd in het vertellen van de verhalen van meisjes en vrouwen. En om een diverser beeld van deze meisjes en vrouwen neer te zetten, nieuwe beelden te creëren van wat vrouwelijkheid kan zijn. Ik wilde graag een verhaal vertellen over een oudere vrouw. Tegen de jeugdcultus in. Ik betrapte mezelf er eerder op dat ik ook ongemerkt beïnvloed wordt door de jeugdcultus, in media en beeld. Tijdens het draaien van een eerdere film met een oudere dame, merkte ik dat ik heel erg op haar rimpels ging letten. Ik vond het moeilijker om haar te filmen dan een jong meisjes dat helemaal strak is. Dus wilde ik nu heel graag een oudere vrouw in liefde en seks laten zien. Omdat ik juist oudere vrouwen prachtig vind – juist die rimpels, die diepte die met de jaren komt. Dus ik voelde me aangetrokken tot verhalen over die leeftijd."

Alieke van Saarloos
Alieke van Saarloos

De acteurs praten Fries in de film. Waarom heb je daarvoor gekozen? "Films waar ik van hou, daarin is vaak de setting heel uitgesproken. Dat dicteert al de helft van de film. Bijvoorbeeld de Coen Brothers en Spike Lee doen dat prachtig. In hun films je dat de locatie een bepaalde cultuur, bepaalde muziek en bepaalde accenten in zich draagt. Dat is zo rijk! En omdat mijn ouders in Friesland wonen kom ik daar veel en ken ik het goed."

Versta je Fries? "Nee, helemaal niet. Maar het bleek eigenlijk heel prettig om te regisseren als je niet verstaat wat de acteurs zeggen. Ik heb het samen met scenarioschrijver Anne Hofhuis in het Nederlands geschreven, daarna hebben we de tekst laten vertalen. Je weet dan natuurlijk wel de inhouden van de dialogen, maar op een gegeven moment worden de woorden een ritme als je ze niet verstaat. Je regisseert daardoor nog meer op gevoel. Ik hoor meer de emotie in de toon, meer dan ik de woorden hoor. Die woorden kunnen me gestolen worden. Het is net poezie, net als dat landschap."
"Als ik in Friesland ben, dan zie ik de kwaliteit van het samenzijn binnen gezinnen. Maar ook het benauwende. Terwijl daar tegenover het uitgestrekte Friese landschap staat. Die weidsheid en dus vrijheid. Die twee wilde ik graag tegenover elkaar plaatsen. Ook in die twee vrouwen: Juke is alleen vrij als ze op haar motor zit, terwijl Joan veel verder gaat. Daarom is de vrijscène ook gekoppeld aan het landschap van het wad: ze ontdekt een nieuw landschap, maar ook het nieuwe landschap van een vrouwenlichaam."

Hoe was het om de intieme scènes te draaien? "De seksscène tussen de twee vrouwen is voor mij een viering van wat vrijen kan zijn. In mijn ervaring kan dat echt een soort infinity loop zijn. Ik voelde me daar best gepassioneerd over en wilde er dus graag recht aan doen. Daarom vond ik de vrijscène heel spannend om op te nemen. Ik wilde ook niet dat het een soort softporno zou zijn, maar wel dat het heel sensueel en intiem zou worden. Je kunt het dus niet te veel choreograferen. Maar je kunt ook niet tegen acteurs zeggen: ‘Ok, ga nu maar vrijen!’ Dat voelt veel te onveilig voor twee mensen. Dus daarom heb ik van tevoren uitgebreid gesproken met de actrices over deze scène. Zij zijn allebei mime-acteurs, dus benaderden zij het heel fysiek. Zo vertelde Suzan [Boogaerdt, SG.] dat ze in de mime dingen heel erg als texturen benaderd. Dat je bijvoorbeeld met aandacht een tafel kan likken, de structuur echt kan voelen, en dat dat heel sensueel kan zijn. Door deze techniek toe te passen hoeven mensen dus niet verliefd op elkaar te zijn, maar blijft de energie van een handeling wel voelbaar."
"Tijdens de opnames voelde ik me soms wel een pornoregisseur, als ik bijvoorbeeld aanwijzingen gaf over waar ze hun handen moesten plaatsen. Volgens mij vond ik het zelfs spannender dan de actrices. Maar toen we het eenmaal opgenomen hadden vond ik het zo fantastisch! Dat kwam ook door hoe de cameraman Paul Özgür te werk gaat. Hij voelt intuïtief heel goed de energie aan van wat er voor de camera gebeurt. Daardoor voelden de opnames bijna als een dans met zijn vieren. Ik had daarna echt bijna het gevoel dat we samen hadden gevreeën. We waren helemaal rozig en van de wereld met elkaar. Uiteindelijk vond ik het heel mooi om te doen en ben ik echt heel blij met de scène."

Sacha Gertsik

Wildflowers wordt 7 oktober om 22:30 uur uitgezonden op NPO3.