Een eeuw animatie gevierd in Kunsthal KAdE

  • Datum 29-01-2015
  • Auteur
  • Deel dit artikel

Bon Voyage

Liefhebbers van animatie moeten de komende maanden spoorslags naar Amersfoort. In Kunsthal KAdE wordt onder de titel Move on! honderd jaar animatiekunst gevierd. Met vijftig films, waaronder het voor een Oscar genomineerde A Single Life, schetsen, storyboards en animatiekunst van internationaal niveau. Van 31 januari tot en met 10 mei.

Puristen zullen de oorsprong van de animatie veel verder in het verleden zoeken dan een eeuw geleden. Die zullen teruggaan tot de zeventiende-eeuwse magische lantaren of de met spiegels werkende zoötroop uit 1834. Maar animatie zoals we die nu kennen en in de bioscoop kunnen zien, ontstond pas in de twintigste eeuw. Émile Cohl tekende stokfiguurtjes in zwart-wit, krantencartoonist Winsor McCay maakte Little Nemo (1911) en Gertie the Dinosaur (1914). Maar Creation uit 1915 van Pinto Colvig — een film waar nog maar een paar frames van over zijn — staat algemeen bekend als de eerste geanimeerde speelfilm. De ondertitel van de tentoonstelling, ‘100 jaar animatiekunst’, is dus niet uit de lucht gegrepen.

Erik van Drunen en Mette Peters, voormalig medewerkers van het anderhalf jaar geleden opgeheven Nederlands Instituut voor Animatiefilm (NIAf), zijn verantwoordelijk voor de selectie van het filmprogramma. Aan de hand van historisch materiaal uit alle windstreken wijzen zij op verschillende kenmerken, kwaliteiten en benaderingswijzen in animatie. De selectie bevat titels als La Linea van Osvaldo Cavandoli, Three Little Pigs van Walt Disney, Yellow Submarine van George Dunning, Meat Love van Jan Svankmajer en Betty Boop van Fleischer Bros. Er is extra veel aandacht voor Nederlandse animatie. Uiteraard ontbreken Oscar-winnaar Vader en Dochter van Michael Dudok de Wit en Oscar-genomineerde A Single Life van Job, Joris & Marieke niet.

Tegenover de films die voor het grote scherm zijn gemaakt zet Kunsthal KAdE werk van beeldend kunstenaars die animatie tot hun medium hebben gemaakt. Persijn Broersen en Margit Lukács hebben in Mastering Bambi (2014) Disney’s klassieker zodanig met de digitaal gum bewerkt dat alle dieren zijn verdwenen en alleen het landschap over blijft. Martha Colburn combineert found footage met live action animatie. En Mark Lecky laat slogans in beeld flikkeren als hypnotiserende boodschappen die op onderbewuste wijze de hersenpan van de kijker binnendringen.

Een dergelijke presentatie is natuurlijk niet compleet zonder een bijdrage van het Holland Animation Film Festival, sinds 1985 het belangrijkste animatiefestival van Nederland. Artistiek directeur Gerben Schermer maakte voor Move on! een presentatie van internationale animatoren die op het snijvlak van klassieke animatie en autonome beeldende kunst opereren. Rond de screening wordt een randprogramma georganiseerd met lezingen en workshops.

Edo Dijksterhuis