Ai Wei Wei in jury voor Tiger Awards

Nee, een rode-loper-moment zit er niet in. Ai Wei Wei, in 2011 door ArtReview uitgeroepen tot ‘machtigste persoon in de kunstwereld’, nam de uitnodiging aan om zitting te nemen in de Tiger Awards-jury maar mag van de Chinese autoriteiten nog steeds het land niet uit. Hij zal de zestien films die meedoen aan de competitie vanuit zijn huis in Peking beoordelen.

Met de Chinese ‘art star’ heeft Rotterdam een grote naam binnengehaald. Maar ook de rest van de jury, met wie Ai Wei Wei eind januari veelvuldig zal skypen, mag er zijn. De Iraanse actrice Fatemeh Motamedarya heeft een armlange filmografie en prijzen van onder andere het Vincennes International Festival, het Montréal Film Festival en het Fajr Film Festival op de schouw staan. De Rus Sergei Loznitsa staat vooral bekend om zijn documentaire werk. Spanjaard José Luis Cienfuegos is artistiek directeur van het Seville European Film Festival. En Kees Hin mag met zijn 76 jaar en maar liefst 95 films achter zijn naam gerust het historisch anker van deze jury worden genoemd.

Met z’n vijven moeten zij uitmaken welke drie makers van een eerste of tweede speelfilm naar huis mogen gaan met de 15.000 euro die hoort bij een Hivos Tiger Award. Het programma bestaat voor de helft uit wereldpremières. Acht producties hebben een Rotterdams tintje omdat ze tot stand zijn gekomen met een bijdrage van het Hubert Bals Fonds of gepresenteerd zijn op de Cinemart.

Twee Nederlandse films doen mee aan de competitie. De eerste is De wederopstanding van een klootzak, het speelfilmdebuut van beeldend kunstenaar en filmmaker Guido van Driel. De bij vlagen zwartgallige film, die gebaseerd is op Van Driels eigen graphic novel, is de officiële openingsfilm van het festival. De andere Nederlandse inbreng komt van Ricky Rijneke, die haar speelfilmdebuut voor een groot deel schoot in Hongarije. A csendesek/Silent Ones gaat over een jonge vrouw die na een auto-ongeluk zonder haar broertje ontwaakt in een niemandsland.

Wilde de Tiger Competitie in het verleden nog wel eens gedomineerd worden door films uit het verre Oosten, dit jaar komt het aanbod uit alle windstreken. Maar geen Rotterdam zonder Aziaten, dus zijn er ook nu drie titels uit Hong Kong en Thailand. Chungmeng/Longing for the Rain van Yang Lina (Hong Kong) is een heuse genrebender die nog het meest lijkt op een spookverhaal. De Thaise Visra Vichit Vadakan volgde voor zijn Sao karaoke/Karaoke Girl een plattelandsmeisje dat de prostitutie ingaat om haar familie te onderhouden. Bijzonder origineel is 36 van Nawapol Thamrongrattanarit (Thailand) die in 36 scènes vertelt over een locatiescout die verloren foto’s probeert terug te vinden en zo haar geheugen te kickstarten.

Latijns Amerika is goed vertegenwoordigd met vier deelnemers. Penumbra van Eduardo Villanueva (Mexico) portretteert in schilderachtig licht een oude jager op het Mexicaanse platteland. In Noche van Leonardo Brzezicki (Argentinië) schemert het al net zo erg als zes jongeren onder broeierige omstandigheden een bevriende zelfmoordenaar herdenken. Eles voltam/They’ll Come Back van Marcello Lordello (Brazilië) verhaalt over de 12-jarige Cris die door haar ouders langs de weg wordt gedumpt. Maar de meest aansprekende titel uit dit werelddeel is het mooi ingehouden Halley van de Mexicaanse Sebastián Hofmann over de laatste dagen van een zombie.

Uit dat andere vaste festivalbevoorradingsland Iran komt Larzanandeye charbi/Fat shaker van Mohammad Shirvani. De film, die onconventioneel naar Iraanse standaarden mag heten, gaat over een dikke vader die vrouwen geld aftroggelt met zijn aantrekkelijke maar dove zoon. Turkije is present met Pelin Esmer, wiens Gozetleme Kulesi/Watchtower een karakterstudie is van een getraumatiseerde boswachter.

Uit de Verenigde Staten doet slechts één film mee: It Felt Like Love van Eliza Hittman. Deze debuutfilm vertelt een coming-of-age-verhaal dat volledig uit de rails loopt. Hoofdpersoon Lila wil indruk maken op de iets oudere Sammy maar raakt verstrikt in web van leugens.

Naast de twee Nederlandse titels telt de Hivos Tiger Awards Competitie nog vier andere Europese producties. Het ééndagsdrama Môj pes Killer/My Dog Killer van de Slowaakse Mira Fornay portretteert de 18-jarige Marek die in een achtergebleven grensgebied woont met zijn vader en zijn racistische vrienden, maar op een dag het geheim van zijn gescheiden moeder ontdekt. Dummy Jim van de Brit Matt Hulse is gebaseerd op het waar gebeurde verhaal van de dove Schot James Duthie, die een halve eeuw geleden van zijn vissersdorp naar de poolcirkel fietste. Giovanni Columbu (Italië) verplaatst in Su Re/The King het passieverhaal naar Sardinië. En Daniel Hoesl (Oostenrijk), voormalig assistent van misantroop Ulrich Seidl, legt in Soldate Jeannette/Soldier Jane de dilemma’s onder de loep van een overconsumerende kapitaliste die een jongere vrouw in psychische nood ontmoet.

De winnaars van de Hivos Tiger Awards worden bekend gemaakt op vrijdag 1 februari.

Edo Dijksterhuis