Take 5: Shocking Winterbottom

  • Datum 27-12-2015
  • Auteur
  • Deel dit artikel

Michael Winterbottom

Michael Winterbottoms documentaire the shock doctrine illustreert Naomi Kleins stelling dat aanhangers van de vrije markt crisissituaties altijd gebruiken voor repressie. Vrije markt-ideoloog Milton Friedman is de kwade genius.

1 Waarom wilde u een documentaire maken over Kleins boek The shock doctrine?
Het is geen idee van mij. Ik werd ervoor benaderd door het productiebedrijf Renegade Films (van de documentaire the yes men fix the world, waarin twee actievoerders zich voordoen als zakenmensen, jvdb). Ik vond een documentaire over het boek een interessante gedachte, maar zag ook problemen. Het boek heeft veel kanten. Dat Mat Whitecross (de scenarist van Winterbottoms the road to guantanamo, jvdb) wilde meeschrijven aan het scenario trok me over de streep.

2 Waarom bestaat de film bijna helemaal uit achieffragmenten uit journaals en nieuwsprogramma’s?
De producenten wilden een simpele archiefdocumentaire die Kleins ideeën illustreert. We dachten dat het makkelijk zou zijn, maar het viel tegen. Het maken van de film was ingewikkelder dan iedere andere film van mij.

3 In the shock doctrine is de vrije marktideologie de bron van alle kwaad in de wereld. Is dat niet te simpel?
Ik ben het niet met je eens dat de film zo rechtlijnig is. Hij suggereert niet dat er één groot complot is, maar laat zien hoe we op het punt zijn gekomen waar we nu zijn. Dat vind ik interessant. Er is niets geheimzinnigs aan. Milton Friedman heeft altijd een open agenda gehad. Hij kwam er rond voor uit dat hij vond dat politici die de vrije markt aanhangen in tijden van crises hun kansen moeten pakken. Mensen willen geen veranderingen in rustige tijden. Wie fundamentele veranderingen wil, moet dus gebruikmaken van noodsituaties. Pinochet deed dat in Chili en Thatcher in Engeland.

4 Waarom heeft Naomi Klein zich van de film gedistantieerd?
Dat is veel te sterk uitgedrukt. Ze heeft zich er niet van gedistantieerd, maar gezegd dat de vorm van de film niet haar idee is. Als het aan haar had gelegen, was the shock doctrine geen archieffilm geworden, maar zou hij alleen over het heden zijn gegaan. Wij wilden een historisch overzicht.

5 U filmt sneller dan Nederland kan bijhouden, want na the shock doctrine maakte u de speelfilm the killer inside me over een man die twee vrouwen vermoordt. Op het filmfestival in Berlijn viel bij die film ook het woord shockerend. Mensen liepen de zaal uit omdat ze het geweld onverdraaglijk vonden.
Ik vond sommige reacties op de film shockerend en vals. Niemand heeft problemen met filmgeweld als entertainment, maar als je probeert te laten zien wat geweld in werkelijkheid is noemen ze je pervers. Het is de omgekeerde wereld.

Jos van der Burg

the killer inside me heeft nog geen Nederlandse distributeur.