Noah Baumbach over While We’re Young

Noah Baumbach (45) debuteerde op 26-jarige leeftijd met Kicking and Screaming (1995) en vestigde tien jaar later zijn naam met het autobiografische The Squid and the Whale (2005). In While We’re Young neemt hij hippe Newyorkers op de hak, zoals hij eerder deed in Frances Ha (2012) én in zijn volgende film, Mistress America (2015).

Door André Nientied

Wanneer de Newyorkse veertigers Josh (Ben Stiller) en Cornelia (Naomi Watts) bevriend raken met twintigers Jamie (Adam Driver) en Darby (Amanda Seyfriend) voelen ze zich al snel een generatie jonger, zeker wanneer ze vervolgens in de hipstertrends van Brooklyn duiken. Toch zal dat trendy leventje uiteindelijk net zo slecht bij de serieuze documentairemaker Josh passen als het hippe hoedje dat hij gaat dragen.
De in Brooklyn geboren Noah Baumbach bekijkt zijn krampachtig modieuze leeftijdgenoten met milde spot, maar ook de jongere generatie ontkomt niet aan zijn scherpe blik op de hipstertrends.

Hoe kwam u op het idee? Werd u op een dag wakker en voelde u zich ook losgekoppeld van de volgende generatie? "Ik leefde in de waan dat ik nog steeds een jongere versie van mezelf was. Dat lijkt me heel gebruikelijk: veel mensen voelen zich jonger dan ze in werkelijkheid zijn. Dat leek me interessant om te onderzoeken. En ik wilde iets doen met hoe stelletjes op elkaar reageren en zich aan elkaar spiegelen. Al mijn films zijn persoonlijk, omdat ik ze zelf schrijf, maar voor zover ik weet is deze film niet autobiografisch. Maar goed: zelfs The Squid and the Whale, dat duidelijke autobiografische elementen had, beschouw ik als fictie."

U groeide op in Brooklyn, dat tegenwoordig een broeiplaats van de hipstercultuur is. Hoe heeft u die ontwikkeling ervaren? "Er is niet zoveel veranderd in Park Slope, de buurt in Brooklyn waar ik opgroeide. Dat was altijd al een woonbuurt. Er is vooral veel veranderd in de wijken waar verlaten fabrieken zijn omgebouwd tot hippe winkels, zoals in Williamsburg en Bushwick. Maar Brooklyn is zo groot dat ik daar als kind nooit kwam, ik kwam er pas toen ik volwassen was. En ja, het is gentrified en veryupt, maar dat gebeurt in zoveel buurten.
"Ik wist dat ik de nieuwste trends nooit bij zou kunnen houden met mijn film, daarvoor verandert de hipstercultuur te snel. Daarom heb ik samen met de kostuumontwerper en de decorontwerper een eigen variant op de hipstercultuur bedacht. Ik weet bij voorbeeld niet of het alweer hip is om te rolschaatsen maar het voelde als iets dat ze zouden doen."

Het is minder absurd dan de kots-therapie die in de film voorkomt. "Die is al bijna mainstream geworden! Het begon ergens in Los Angeles — uiteraard — maar inmiddels is het overgewaaid naar Brooklyn. Ik heb als figuranten mensen gebruikt die het zelf echt hadden gedaan."

Uw werk wordt vaak vergeleken met dat van Woody Allen, maar was u voor deze film beïnvloed door de manier waarop Woody Allen in Annie Hall de spot dreef met de hippiecultuur van het LA van de jaren zeventig? "Ik ben opgegroeid met de films van Woody Allen, dus ik ben me soms niet eens meer bewust van de invloed die hij op mij en mijn films heeft. Ik ben net als hij opgegroeid in Brooklyn en ging naar dezelfde middelbare school. Toen ik zijn films en werk als stand up comedian ontdekte, had ik het gevoel dat ze speciaal voor mij waren geschreven. Bij het maken van deze film dacht ik aan komedies voor volwassenen uit de tijd dat ik opgroeide — de films van Woody Allen, maar ook Van Hal Ashby, Sidney Pollack en James L. Brooks. De films uit de jaren zeventig bevatten meer karakterontwikkeling, ook de komedies."

Er zit veel ironie in de film: de veertigers hebben ironische iPhone-covers, de twintigers dragen T-shirts met ironische opschriften. Verschillende generaties hebben blijkbaar verschillende opvattingen over ironie. "Ik vond het logisch dat de stellen van veertig meer tijd besteden aan het vinden van de juiste iPhone-covers dan de jongeren, want voor hen is het gewoon een gebruiksvoorwerp. Ik ben zelf ook voorzichtiger met mijn computer dan twintigers. Ik beleefde vooral veel plezier aan het maken van de montage van de verschillende apparaten en technologieën, analoog versus digitaal, jong versus oud, lp versus Spotify."

Hoe luistert u zelf naar muziek? Lp’s, cd’s, of Spotify? "Ik doe het allemaal. Toen mijn iPod het begaf ging ik weer cd’s draaien, maar ik heb ook lp’s thuis. I’m confused!"