IDFA 2026: Barbara Kopple over Union Town

‘Ik hoop dat je na deze film anders naar bezorgers kijkt’

Datum
17-11-2026
Lees meer over

Union Town

Met Union Town, over stakende voedsel- en pakketbezorgers in New York, sluit Barbara Kopple een drieluik af dat ze vijftig jaar geleden begon met Harlan County, USA. Wat is er sindsdien veranderd in de strijd tussen arbeider en grootkapitaal? “Niet veel.”

In 1973 trok de toen 26 jaar oude Barbara Kopple naar Harlan County, Kentucky, om te filmen hoe medewerkers van de Brookside-mijn staakten voor een vakbondscontract. Harlan County, USA (1976) won de Oscar voor beste documentaire en groeide uit tot een klassieker onder de Amerikaanse arbeidersfilms.

Met het verwante American Dream (1990), over een staking bij vleesverwerker Hormel in Minnesota, won Kopple haar tweede Oscar. In Union Town, het slotstuk van dit losse drieluik over arbeidsomstandigheden, richt ze haar camera op haar thuisstad New York. Na een première afgelopen september op het filmfestival van Venetië draait de film nu op IDFA, waar Kopple gisteren ook een Filmmaker Talk gaf. 

In Union Town volgt Kopple drie fronten in de strijd voor betere arbeidsomstandigheden in de hedendaagse bezorgeconomie. Ze filmt hoe een vakbond voor UPS-chauffeurs onderhandelt over een nieuwe cao, hoe Amazon-medewerkers zich in een magazijn in Queens voor het eerst collectief organiseren, en hoe deliveristas (de koeriers voor voedsel-bezorgapps, in veel gevallen arbeidsmigranten) hun eerste schreden zetten in de strijd tegen techgiganten. Het resultaat is schrijnend en empathisch tegelijk: een liefdevol eerbetoon aan solidariteit, een schaars goed waar arbeiders keihard voor moeten vechten. 

Union Town sluit een drieluik over arbeiders af waar je vijftig jaar geleden aan begon. Wat is er in die tijd veranderd?  “Niet veel. Wat ik vijftig jaar geleden in Kentucky zag, zie ik nu nog steeds: mensen die vechten voor hun basisbehoeftes. Een fatsoenlijk leven, hun kind naar school kunnen sturen, een dak boven het hoofd, als mens gerespecteerd worden. Hooguit zijn de strategieën van vakbonden, arbeiders en werkgevers anders. In Harlan County werden de stakers nog met geweren geïntimideerd. Mij werd verteld dat ik vermoord zou worden als ik ’s nachts ooit alleen werd aangetroffen.”

Hoe was het om als filmmaker zelf gevaar te lopen om een verhaal te vertellen?  “Er bleek in Kentucky zelfs een prijs van vijfduizend dollar op mijn hoofd te staan. Dat vertelden de vakbondsorganisatoren me pas aan het eind van de opnames – ze waren bang dat ik zou zijn vertrokken als ze het eerder hadden gezegd. Maar ik zou nooit zijn weggegaan. Elke film die ik maak draait er voor mij om dat je mensen leert kennen: wie ze zijn, wat hun dromen zijn, waar ze om geven. Die tijd in Kentucky was ongelooflijk leerzaam. Ik begreep waar het in leven en dood om draait, en wat het betekent om alles op te geven voor datgene waar je in gelooft. Het heeft me voorgoed veranderd.”

Union Town verweeft meerdere verhaallijnen. Wat was het startpunt?  “Ik begon met de film omdat de cao van de UPS-chauffeurs afliep en er gedreigd werd met een staking. Uiteindelijk werd er een nieuw contract getekend, ook al waren sommige vakbondsleden ertegen. Daarna gingen de teamsters de mensen bij Amazon helpen, en voor het eerst in hun leven hadden die arbeiders een vakbond achter zich. Vlak voor kerst staakten ze zes dagen. Het was onder het vriespunt en de mensen die de stakers probeerden weg te krijgen, bespoten ze met ijskoud water. Mensen kregen bevroren voeten. Maar dat maakte ze juist kwader, en daarna sloten nog meer mensen zich bij de vakbond aan.”

Van de drie groepen ogen de deliveristas het kwetsbaarst, omdat zij zich nog moeilijker kunnen organiseren.  “Het zijn veelal jongens die niets hebben. Ze moeten hun eigen scooter kopen, en als ze in het verkeer een ongeluk krijgen, betalen ze de ziekenhuisrekening zelf. Ik vond het belangrijk dat je hen leert kennen als echte mensen. Ik hoop dat je na het zien van deze film anders kijkt naar de bezorgers die bij je aanbellen met je eten of je medicijnen. Dat je inziet dat ze niet inwisselbaar zijn.”

Hoe kom je zo dicht bij deze mensen zonder ze met je camera af te schrikken?  “Ik houd mijn filmploeg altijd zo klein mogelijk, zodat de techniek niet in de weg zit van wat mensen doen of zeggen.”

Onderhandelingen tussen vakbonden en bedrijven zijn gevoelig. Hoe krijg je daar toegang toe?  “Helemaal aan het begin van de film zegt vakbondsman Vinny Perrone: ‘Mijn vrouw vraagt altijd hoe de onderhandelingen gaan, en tegen haar ben ik net zo geheimzinnig als tegen jou.’ Ik kreeg dus lang niet alles mee. Maar ik dacht: als ik maar blijf rondhangen, krijg ik vanzelf hints, ga ik begrijpen wat ze doormaken en vergeten ze dat we er zijn, alsof we bij het meubilair horen. En dan zeggen mensen dingen, of worden ze ergens boos over, en zijn wij erbij om het op te vangen.”

Het werk in het sorteercentrum van UPS oogt grimmig. Hoe kreeg je het voor elkaar om daar te filmen?  “Dat was niet makkelijk. Sean O’Brien, de voorzitter van de teamsters, had er een afspraak, en wij liepen achter hem aan naar binnen. Aan de deur zeiden we dat we bij hem hoorden, en zo konden we er even filmen. UPS had de lopende banden overigens wel langzamer gezet, normaal ligt het werktempo nog veel hoger dan je in de film ziet.”

Je moet veel schrijnende dingen gezien en gehoord hebben.  “Aan het begin van de film vertelt een van de arbeiders, Tommy, hoe heftig het er in het magazijn aan toegaat. Er kan zomaar een pakket van ruim twintig kilo op je hoofd vallen terwijl je voorovergebogen staat. Zeg je dat je gewond bent, dan krijg je te horen dat je pas over twintig minuten mag stoppen. Het draait allemaal om snelheid. Bij de deliveristas is het net zo. En de UPS-chauffeurs worden constant gemonitord. Sta je een paar minuten stil met je truck, dan komt dat in je dossier. Elke plas- of lunchpauze moet je verantwoorden.”

Hoe film je dit soort onzichtbare machtsstructuren?  “In het veld denk ik alleen aan het verhaal, aan wat er op dat moment gebeurt. Ik zit niet te analyseren. Het is meer: hier zijn we, bij deze mensen, die volgen we en dan zien we wel. Dat is de magie van documentaires: je weet nooit wat je krijgt. Misschien gebeurt er helemaal niets. Maar juist die onzekerheid maakt documentaires voor mij zo betoverend. Ik moet er gewoon in meegaan.”


Union Town is nog driemaal te zien op IDFA. Ook American Dream is er eenmaal te zien.