Vergeten zilver – 1 april 2016

Het is lang geleden dat de blauwe ogen van de Italiaanse filmster Franco Nero vele vrouwelijke fans in vervoering brachten. Zijn ‘occhi azzurri’ straalden van het scherm in de jaren zestig en zeventig, toen hij van de ene naar de andere filmset holde (soms werkte hij door de week in Italië en in het weekend in Engeland) en een van de meest gevraagde en best betaalde acteurs in spaghettiwesterns en actiethrillers was. Daarin werd de knappe Nero (Francesco Sparanero voor familie en bekenden) geacht vooral zijn machokant te laten gelden. Dat ging hem buitengewoon goed af, al sloop er soms wat geschmier in zijn spel. Artistieke regisseurs als Luis Buñuel (met wie hij tristana maakte) en Elio Petri hielden hem echter kort aan de lijn. Met name Petri wist Nero in de geweldige psychedelische thriller un tranquillo posto di campagna (1968) tot een overtuigend portret van geestelijke desintegratie te bewegen. Het telde wellicht mee dat Nero’s geliefde Vanessa Redgrave ook meespeelde, een vrouw met wie hij al vier decennia een bijzondere knipperlichtrelatie heeft, ook al zijn ze getrouwd.
Nero kon dus zijn mannetje staan bij grote filmmakers als Buñuel en ook John Huston. Maar hij werd pas echt beroemd door de tientallen genrefilms die hij in Italië maakte en die vervolgens wereldwijd werden uitgebracht. Zijn grote doorbraak was natuurlijk django (1966), dat dankzij Nero’s charismatische antiheld een succes werd, ook in Azië, Latijns-Amerika en Afrika, waar men de naam Django als een geuzennaam koesterde. Nero werd de favoriete acteur van Sergio Corbucci, wiens ruim gebudgetteerde westerns tot ver in de jaren zeventig de bioscopen vol deden stromen. Met name compañeros en il mercenario waren toppers, maar zijn nog steeds de moeite waard. Buiten Italië zijn zijn ‘poliziotteschi’ (beenharde politiefilms) minder bekend, maar ook hierin speelde Nero met veel overtuiging, vaak als doortastende rechercheur. Of als een woedende burger, zoals in il cittadino si ribella, waarin Nero na ongenadig te zijn afgerost door bankrovers een hele trits criminelen over de kling jaagt. Niet geloofwaardig, wel onderhoudend, vooral dankzij de energieke regie van Enzo Castellari, wiens inglorious bastards door Tarantino nagemaakt gaat worden.
Nero’s blauwe kijkers kunnen nog steeds niet op een doffe glans worden betrapt, maar zijn keuze in filmrollen laat inmiddels te wensen over — of krijgt hij niets interessants meer aangeboden? Een leuke bijrol in die hard 2 en een verdienstelijke terugkeer als westernheld in Castellari’s jonathan of the bears, daar moesten de fans het mee doen. Onze Franco treedt liever op in televisieseries en drama’s van eenvoudige snit. Of hij duikt op in het tamelijk abjecte the versace murder, waarin hij de in Miami omgelegde modekoning vertolkt. Veel leuker dan de ranzige film is Nero’s optreden in een op de set gemaakte documentaire, waarin Nero woedend wordt als iemand zijn concentratie verstoort en een priemende blik tevoorschijn tovert. Op dat moment vangen we heel even weer een glimp op van Django. Dat is niet veel. Maar daar moeten de Francofielen het tegenwoordig maar mee doen.

Mike Lebbing

Alle in dit artikel genoemde films zijn verkrijgbaar op dvd, voornamelijk als import.