IDFA 2026: Kijktips

Wat te kiezen uit de mer à boire van het programma van het International Documentary Film Festival Amsterdam (IDFA)? Filmkrant-auteurs tippen de beste films die ze al hebben kunnen zien.

At Night
Beatrice Gibson | Zes vrouwen dwalen door nachtelijk Parijs in dit zintuiglijke debuut. Scènes die zich soms op de rand van fictie begeven tonen hun ontmoetingen en hun alleen-zijn. Op de geluidsband klinkt poëzie van onder meer Alice Notley en Kathy Acker. Het gaat over seks, zwangerschap, ouder worden. Over het voldoen aan verwachtingen en het breken daarmee. Maar bovenal over wat het betekent om je als vrouw door de nacht te bewegen. Over de intimiteit ervan, maar ook, voor vrouwen, de onzekerheid en dreiging. Elise van Dam

Being in You
Michał Stankiewicz | Stankiewicz kwam op het idee om in XR, in plaats van jou in de schoenen van iemand anders, iemand anders juist in jouw schoenen te plaatsen – een concept dat hij reverse embodiment noemt. Wat dat kan betekenen, ervaar je in deze ontroerende poging om muzikant Cat Janice (die er in de terminale fase van haar ziekte zelf aan meewerkte) postuum te belichamen. En zo een bestaan te verlenen, voorbij de dood. KEES Driessen

The Black Box Is Orange
Yuula Benivolski | De Israëlische filmmaker Benivolski probeert de geschiedenis van haar geboortedorp Shlomi te achterhalen. Geen gemakkelijke opgave, want veel van de geschiedenis van dit ooit Palestijnse dorpje is moedwillig uitgewist. En de huidige bewoners willen dat graag zo houden. The Black Box Is Orange is een hoogst origineel, visueel uitgesproken onderzoek naar hoe herinnering wordt gevormd en vervormd – en daarmee ook een indringende geschiedenis van de Nakba. Devi Smits

Bugboy
Lucas Paleocrassas | De schuchtere, loensende tiener Giorgos gaat totaal op in zijn liefde voor Isabella. Niet een meisje uit zijn klas, maar een door hem gevonden krekel die hij in een terrarium op zijn kamer houdt. Terwijl klasgenoten hem links laten liggen en zijn ouders uit elkaar gaan, zoekt hij houvast in de wereld van insecten en brengt hij Isabella’s nageslacht groot. In deze vertederen­de coming-of-age (met prachtige natuurbeelden van de insecten) moet Giorgos ontdekken wat hij zelf wil. Alexander Zwart

Citizen Osama
Ahmed Hassouna | Laag één: beelden van de gruwelen in Noord-Gaza. Twee: zien met hoeveel moeite en gevaar elk beeld gemaakt wordt. Drie: het besef dat die oorlogsfotograaf ook gewoon burger is. Citizen Osama Al-Ashi moet net als elke Gazaan op zoek naar water en voedsel, voordat hij aan het werk kan. En deze gelauwerde professional (onder meer voor de Volkskrant) is ook vader. Gefilmd vanaf de geboorte van zijn baby tot de eerste verjaardag, door citizen Ahmed. KEES Driessen

Closure
Michal Marczak | Waar populaire true-crime-producties vaak gaan voor sensatie, richt Closure zich op de emotionele binnenwereld van de ouders van een vermiste jongen. De zestienjarige Chris neemt op 27 mei 2023 in de vroege ochtend de bus naar Warschau. Camerabeelden tonen hem rond 5.30 uur op de Gdańskbrug, daarna ontbreekt ieder spoor. Voor zijn vader begint daarmee een dagelijkse zoektocht langs de rivier, die wordt gevolgd in deze, ondanks weidse beelden, pijnlijk claustrofobische documentaire. Alexander Zwart

Dao
Alain Gomis | Een bruiloft in Frankrijk, een ritueel voor overledenen in Guinee-Bissau. Zoals de Frans-Senegalese Gomis verschillende gemeenschappen en perspectieven verbindt, zo vanzelfsprekend gaan ook documentaire en fictie hier samen. Bij haar vaders graf denkt Gloria aan de bruiloft van haar dochter. Maar Dao gaat ook over huiselijk geweld en kolonialisme. Er is pijn en levenslust, zang en dans, botsing en discussie. Dat in onze wereld alles met elkaar verbonden is, ervaar je zelden zo sterk als hier. Leo Bankersen

Down the River
Ruslan Fedotov | Het leven langs de Russische loop van de rivier de Dnjepr is verraderlijk gemoedelijk. We zien amateurarcheologen opgravingen doen, dansende toeristen op een cruiseboot en sportende jongeren op zomerkamp. En toch zindert in deze vredigheid alles van geweld. In afstandelijke, commentaarloze en beeldschone vignetten schetst Fedotov een portret van een samenleving die door en door gemilitariseerd is en niet de kans krijgt af te rekenen met zijn spoken uit het (oorlogs)verleden. Een verontrustend kijkje in de ziel van Rusland. Devi Smits

An Incomplete Calendar
Sanaz Sohrabi | Als de OPEC in 1960 wordt opgericht, hoopt men in Noord-Afrika, het Midden-Oosten en Latijns-Amerika op meer autonomie voor derdewereldlanden. De Iraanse filmmaker Sohrabi toont echter aan de hand van een schitterende verzameling archiefbeelden hoe het Westen, de Verenigde Staten voorop, de olieproducerende oud-kolonies weer in het gareel krijgt. Een verhaal dat begint bij een eigenaardig muziekalbum dat in 1980 werd opgenomen ter ere van OPEC’s twintigjarig jubileum. Omar Larabi

Jenin & the Nakba Between Us
Serene Husni | Deze ontmoetingen met inwoners van het Palestijnse Jenin en omgeving dateren van voor 7 oktober 2023 en laat zien hoe de Nakba, de verdrijving uit het in 1948 pas gestichte Israël, en alles wat daarop volgde al heel lang het Palestijnse leven saboteert. Zelfs watermeloenen zijn niet Palestijns meer. De in Jordanië geboren Palestijnse filmmaker wil alles begrijpen door iedereen te filmen. Ook kinderen, die al precies weten wat er speelt. Leo Bankersen

My Own Personal Gulag
Lina Gorbaneva | Via een omvangrijk beeldarchief verkent Gorbaneva in haar indrukwekkende debuut de kloof tussen de werke­lijkheid en propaganda van de Goelag. Daarvoor put ze niet alleen uit documentaires en teruggevonden opnames van de aanleg van het Witte Zeekanaal, maar ook uit fictiefilms, animatie en geschriften van Maksim Gorki en Aleksander Solzjenitsyn. Ze laat zien hoe fictie soms dichter bij de realiteit kan komen, zeker wanneer een dictatuur die realiteit volledig uit het lood slaat. Elise van Dam

Letters from the Silenced Country
Andrej Koetsila | In 2020 filmde de Belarussische regisseur Koetsila de neergeslagen burgeropstand tegen Aleksandr Loekasjenko. Kort daarna werd zijn zus gearresteerd en besloot hij zijn camera op de gevangenissen van zijn land te richten. Vanuit Polen maakte hij deze schrijnende collagefilm. De regisseur giet dit verhaal van politieke onderdrukking in een experimentele vorm: archiefmateriaal, beveiligingsbeelden en animaties illustreren de erbarmelijke omstandigheden onder Loekasjenko’s bewind. De brieven van gedetineerden zijn hun enige teken van leven. Hugo Emmerzael

The Illusion of a Quiet Night
Olha Tsjernych | Een ongestoorde nachtrust is zeldzaam in Oekraïne, aangezien Russische drone- en raketaanvallen vooral in de late uren inslaan. Uit ingezonden beeldmateriaal van veertig professionele cameramensen en ruim driehonderd burgers componeerde Tsjernych een dialoogloze mozaïekdocumentaire die zich afspeelt in een en dezelfde nacht op evenzoveel plekken door heel Oekraïne. Tussen de strijders, slapers en dansers zien we dood, geboorte, liefde en leed, in een meerstemmig portret van een land dat klaarwakker droomt van vreedzame nachten. Hugo Emmerzael

To Hold a Mountain
Biljana Tutorov & Petar Glomazić | Het sublieme Montenegrijnse Sinjajevina-plateau een NAVO-oefenterrein? Niet als het ligt aan herder Gara, die haar ‘moeder’ koste wat kost zal beschermen tegen ’s werelds machtigste leger. Ondertussen vreest haar aangenomen tienerdochter Nada de vrijlating van haar vader, tevens de moordenaar van haar biologische moeder. Dit activistische, bijna mythische, wellicht wat geromantiseerde verhaal draait minder om argumenten dan om het onvoorwaardelijke gevoel: blijf van mijn moeder af! KEES Driessen

---

IDFA vindt plaats van 12 t/m 22 november 2026.