Focus: Symphonic Junction

The Circus met live muziek

The Circus

De komiek Charlie Chaplin kent iedereen. Minder bekend is dat het slapstickgenie voor veel van zijn films ook de soundtracks schreef. Onder andere voor The Circus, de klassieker uit 1928. Paard in Den Haag vertoont 11 mei de film onder de titel Symphonic Junction: Charlie Chaplin’s The Circus met de door het Residentie Orkest live uitgevoerde soundtrack.

In The Circus beleeft Chaplin als zijn vertrouwde zwerverstypetje avonturen die van toeval aan elkaar hangen. Als eenzame buitenstaander wordt hij ten onrechte verdacht van zakkenrollerij en opgejaagd door de politie belandt hij in een act in een circustent. Zijn pogingen om aan de politie te ontsnappen zijn voor het publiek onbedoeld hilarisch. Dat ziet ook de circusbaas, die hem vervolgens in dienst neemt.

Het is het begin van een film waarin zich, zoals in alle Chaplin-films, misverstand op misverstand stapelt. Zoals de gedachte van de tramp dat een vrouw die in het circus een paardenact doet, verliefd op hem is. Uiteindelijk blijft hij alleen achter als het circus verder trekt. Ja, sentimenteel melodrama, maar bij Chaplin werkt het (bijna) altijd.

Het is overigens een wonder dat The Circus de bioscoop heeft gehaald, want de productie ging gepaard met plagen van Bijbelse allure. In januari 1926 begonnen de draaidagen, maar na een maand filmen bleken de filmnegatieven van de opnames vol krassen te zitten. Met veel arbeidsintensief werk kon dat hersteld worden, maar in september brandde de circustent in de Chaplin Studio af, waarna de productie een maand stillag.

Er was meer ellende. Budgetoverschrijdingen leidden tot financieringsproblemen en Chaplins privéleven was een puinhoop. Hij verkeerde in een vechtscheiding met Lita Grey, met wie hij in 1924 getrouwd was toen hij 35 en zij 16 jaar was. Drie jaar en vele liefdesaffaires van Chaplin later scheidde zij van hem. De scheiding kreeg veel aandacht in de pers, ook omdat Grey zich niet liet wegzetten, maar voor haar en haar kinderen een ruime alimentatie eiste. In een geruchtmakende rechtszaak werd Chaplin veroordeeld tot betaling van achthonderdduizend dollar, zeker in die tijd een enorm bedrag.

En dan was er nog Chaplins perfectionisme. Van een ingewikkelde koorddansscène met hem als koorddanser filmde hij tweehonderd (!) takes. Alle perikelen bij elkaar zorgden voor een draaitijd van bijna een jaar. Door het echtscheidingsgevecht duurde het nog eens een jaar voordat de film in januari 1928 uitkwam. Daarna was alle ellende snel vergeten, want de film, die naar schatting één miljoen dollar had gekost, werd door critici en publiek laaiend enthousiast ontvangen. Met een opbrengst van bijna vier miljoen dollar was hij de op zes na meest succesvolle film in de periode van de zwijgende cinema.

De soundtrack van The Circus was in 1928 overigens niet van de hand van Charlie Chaplin, maar van de toen succesvolle musicus, componist en dirigent Arthur Kay. Vele decennia later, in 1969, componeerde Chaplin een nieuwe score voor de film. Hij vond de vroegere soundtrack gedateerd en wilde The Circus muzikaal dynamischer maken. Of hem dat gelukt is, kunnen we op 11 mei in Paard in Den Haag horen als het Residentie Orkest Chaplins muziek bij de vertoning van de film uitvoert.


Symphonic Junction: Charlie Chaplin’s The Circus | 11 mei 2024 | Paard, Den Haag