Focus: Eastern Neighbours 2026

Het Easter Neighbours Film Festival begon twintig jaar geleden als een klein initiatief om de Oost-Europese cinema meer aandacht te geven in Nederland. Inmiddels is het niet meer weg te denken uit het Nederlandse festivallandschap. Dit jaar zijn er bijna vijftig films uit 38 landen te zien.

Festival Easter Neighbours, dat de afgelopen twintig jaar een stevige groei doormaakte, vat Oost-Europa breed op. Te zien zijn films uit Zuid- en Zuid-Oost Europa, uit het zuiden van de Kaukasus (Armenië, Georgië en Azerbeidjan) en uit Centraal Azië (Kazachstan, Oezbekistan, Tadzjikistan, Kirgizië en Turkmenistan). Sommige films komen in meerdere categorieën voor.

Dat geldt niet voor de Kosovaarse openingsfilm Shame and Money (Visar Morina). Daarin moet een ouder stel in Pristina zien te overleven nadat ze hun boerderij kwijt zijn geraakt. De film won op het Sundance Festival de hoofdprijs in de categorie wereldcinema fictie.

Met de recente verkiezingsnederlaag van de partij van president Aleksandar Vučić is het festivalprogramma Out of Focus: Serbia dubbel interessant. Het programma zet met zes films de schijnwerper op het leven in Servië. Daaronder Until the Day Ends (Do kraja dana) van Jelena Maksimović, waarin tegen de achtergrond van de protestbeweging in Servië een anarchistische student en een regime-aanhanger Belgrado ontvluchten. Meerdere Servische makers zijn op het festival aanwezig.

Het programma Focus: Roots – Identity Beyond Borders onderzoekt met drie films wat thuisvoelen betekent in een regio met een verleden van schuivende grenzen en wisselende identiteiten. Een van de films is het Servische How Come it’s All Green Out Here (Nikola Ležaić), waarin een zoon met zijn vader van Servië naar Kroatië reist om er de overblijfselen van zijn oma te begraven. De reis brengt (generatie)spanningen en identiteitskwesties naar boven.

Cinema Current telt twaalf films buiten traditionele filmvormen. In de woorden van de organisatoren onderscheiden ze zich “door een bereidheid om cinema vreemd te laten worden”. Het zijn “geen films die voor ons denken, maar die onszelf laten denken”. Een van de films is het in de vroege twintigste eeuw spelende Kroatische historische drama God Will Not Help (Bog nece pomoci, Hana Jušić). Daarin zet de komst van een Chileense vrouw het leven in een gesloten berggemeenschap op zijn kop.

Through Women Lenses bevat vijf films die naar de wereld kijken vanuit het perspectief van vrouwen. Daaronder de documentaire Electing Ms. Santa (Raisa Răzmeriţă), die de poging volgt van een vrouw in een Moldavisch dorpje om tot burgemeester gekozen te worden. East of East telt twee films uit Kirgizië en Kazachstan. In het Kirgizische Mergen (Chingiz Narynov) raakt een jonge rechercheur verstrikt in een moordzaak. In de Kazachse documentaire River Dreams (Kristina Mikhailova) praten jonge vrouwen bij een riviertje over hun leven in het patriarchale Kazachstan.

Docs Open Debates bevat tien documentaires die aanleiding geven voor discussie en debat. In de woorden van de organisatoren: “Deze films geven geen simpele antwoorden, maar stellen grote kwesties aan de orde – over oorlog, identiteit, thuishoren, herinnering en verandering – in de levens van individuele mensen en gemeenschappen.” Een van de films is de documentaire Special Operation (Spetsialna operatsiia, Oleksiy Radynski), dat uitsluitend bewakingsbeelden bevat van de Russische bezetting van Tsjernobyl. Na afloop is er een panelgesprek met Oekraïense en Kazachse filmmakers over Tsjenobyl veertig jaar geleden (de ramp) en nu (Russische bezetting).

In de New Talents Competition strijden zeven korte films om de New Talents Award. Het experimentele programma Between Film and Art licht twee kunstenaars/filmmakers uit: de Sloveense Nika Autor en de Georgische Alexandre Koberidze. En Little Big Stories bevat Tsjechische en Slowaakse korte animatiefilms. Ten slotte zijn onder de titel Old Gold drie films te zien van de honderd jaar geleden geboren legendarische Servische acteur Pavle Vuisić. Regisseur Slobodan Šijan, die met de in 1988 overleden Vuisic gewerkt heeft, is aanwezig bij het programma.

Na het festival is er een On Tour programma in filmtheaters in Amsterdam, Utrecht, Rotterdam en Arnhem

Eastern Neighbours Film Festival | 4 t/m 8 november 2026 | Filmhuis Den Haag | Daarna On Tour in filmtheaters in Amsterdam, Utrecht, Rotterdam en Arnhem