Focus: CinéConcert Raskolnikow

Misdaad en straf

Raskolnikow

Wie Robert Wiene zegt, zegt Das Cabinet des Dr. Caligari, zijn expressionistische meesterwerk. Minder bekend is zijn Raskolnikow uit 1923. De Balie vertoont Wiene’s verfilming van Dostojevski’s Misdaad en straf met een nieuwe, live gespeelde (piano)soundtrack.

Zeg Dostojevski en de meningen lopen uiteen van fenomenale schrijver met geweldig psychologisch inzicht tot sentimentele, oeverloze zeurpiet. Zo noemde Karel van het Reve Dostojevski’s werk “veredelde keukenmeidenromans” en zijn stijl “banaal, oud en langdradig”.

Decennia eerder al ergerde schrijver Menno ter Braak zich aan de mystieke verering van Dostojevski. Kritiek had Ter Braak ook op Robert Wiene’s verfilming van Dostojevski’s Misdaad en straf, waarin de armlastige student Raskolnikov zonder gewetenswroeging een woekeraar vermoordt, omdat hij meent dat morele wetten voor hem niet gelden. Ter Braak schreef in 1928 als (mede)programmeur van een Filmliga-programma dat het door de “tweeslachtigheid” van de film de moeite niet loonde om Raskolnikow in zijn geheel te vertonen. Er kon worden volstaan met vertoning van “enkele van zijn representatieve delen”.

Knippen in een film zien we nu als verminking, maar filmliefhebbers als Ter Braak hadden er geen moeite mee. Wie Raskolnikow wel in zijn geheel wil zien, kan op 9 april terecht in de Balie. De film is dan te zien met livebegeleiding door componist en pianist Andy Pavlov, die een nieuwe soundtrack voor de film schreef.


CinéConcert: Raskolnikow | 9 april 2026 | De Balie, Amsterdam