Festival Westelijke Sahara hekelt makers The Odyssey

Terwijl The Odyssey wereldwijd al bijna $1,5 miljard heeft opgebracht en meer dan 1,3 miljoen Nederlanders de nieuwe film van Christopher Nolan inmiddels hebben gezien, klinkt er protest in Noord-West Afrika. Het Western Sahara International Film Festival (FiSahara) is een petitie gestart om de wereld ervan te doordringen dat The Odyssey deels is opgenomen in bezet gebied.

Bepaalde scènes van The Odyssey zijn opgenomen in Dakhla. De stad in de Westelijke Sahara valt sinds 1975 onder het bestuur van Marokko, dat tijdens de zogenaamde Groene Mars de Spaanse kolonisator verdreef en het land annexeerde. Voor het maken van zijn film heeft Christopher Nolan contact opgenomen met de Marokkaanse autoriteiten. De lokale bevolking werd niet gevraagd om toestemming. Deze handelswijze wordt gezien als het de facto goedkeuren van illegale bezetting en miskenning van Sahrawi zelfbeschikking. Met de petitie wil het Western Sahara International Film Festival de internationale aandacht vestigen op deze misstand.

In het uitgebreide statement bij de petitie wordt de geschiedenis van de regio – voor de meeste westerlingen totaal onbekend – nog eens uit de doeken gedaan. De annexatie van de Westelijke Sahara, een gebied met een extreem woestijnklimaat maar ook fosfaatmijnen en rijke visgronden, ging gepaard met napalmbombardementen. De oorspronkelijke nomadische bevolking leeft al meer dan een halve eeuw in vluchtelingenkampen en er loopt een lange scheidingswand dwars door het land. Bevrijdingsbeweging Polisario biedt verzet en er is een regering in ballingschap, maar niet meer dan 24 landen erkennen de Sahrawi Arab Democratic Republic. Ondertussen heeft Marokko de stad Dakhla veranderd in een vakantieoord, vergelijkbaar met de plannen van Donald Trump voor Gaza.

Het filmfestival van de Westelijke Sahara stelt dat de opnames van The Odyssey in Dakhla bijdragen aan onderdrukking en normalisering van de Marokkaanse bezetting. De organisatie vraagt Christopher Nolan dat te erkennen en alsnog officieel toestemming te vragen bij de Sahrawi bevolking. Ook wordt de filmmaker uitgenodigd om kennis te komen maken met lokale mensenrechtenactivisten, journalisten en filmmakers, die hem kunnen voorlichten over de situatie. Tenslotte hoopt FiSahara dat andere filmmakers afzien van de Westelijke Sahara als filmset zolang de politieke situatie niet verandert.

De petitie is inmiddels meer dan 1100 keer ondertekend. Tot de sympathisanten van FiSahara behoren onder andere acteur Javier Bardem, regisseur Pedro Almodóvar en activist Greta Thunberg. Maar de lijst bevat ook de namen van tientallen leraren, sociologen, psychologen, wetenschappers en NGO’s.