Hollandse Nieuwe 2026: Ilke Paddenburg over A Shot at Art

In de reeks Hollandse Nieuwe beantwoorden makers van een film of serie die op de komende editie van het Nederlands Film Festival in première gaat elk dezelfde vijf vragen.

1. Waar gaat je film over?  “De korte film A Shot at Art gaat over twee doorgewinterde vrijwilligers van middelbare leeftijd. Al jaren werken ze met veel plezier bij het prestigieuze beeldende-kunstfestival Art at Sea. Dit jaar zijn ze ingedeeld bij een prijswinnende live-performance over het patriarchaat, waar zij de tickets mogen scannen. Maar wanneer zij zelf gaan participeren in deze installatie loopt dit per ongeluk helemaal uit de hand. Ik wil de vraag opwerpen: wie was hier nu eigenlijk grensoverschrijdend?” 

2. Waarom wilde je deze film maken?  “Omdat mijn ouders bezorgd aan mij vroegen: ‘Ilke, gaat het wel goed met je? Waarom ben je de hele tijd zo boos? Haat jij mannen?’ Dat was het moment dat ik dacht: shit, ik verlies de connectie met de mensen om me heen. Want natuurlijk haat ik mannen niet, maar er zijn wel systemen in deze wereld waar we het over moeten hebben. Ik moet daar iets mee, maar daar aan de keukentafel besefte ik: zo dring ik niet tot ze door. Ik heb een andere toon nodig, metaforen, humor. Sindsdien maak ik films die je misschien zou kunnen classificeren als ‘compassievolle satire’. A Shot at Art is wederom een poging om mijn boze feminisme om te zetten in ‘speels activisme’. En volgens mij vinden mijn ouders dat dan wel weer grappig.”

3. Wat is je droomproject en waarom is het nog niet gemaakt?  “Mijn droom is om een internationale speelfilm te maken. Ik hoop daarbij mijn activisme niet kwijt te raken – want er is nog veel werk aan de wereld-winkel – maar dit te kunnen verpakken in allerlei mogelijke vormen. De film zou zich ergens kunnen bevinden op het snijvlak van bijvoorbeeld documentaire en musical. Enerzijds hyperrealistisch, anderzijds hypertheatraal. Dat het genre-overstijgend kan zijn. En dat je echt zín hebt om ernaar te gaan kijken.
“Ik hoop ook dat ik de vrijheid krijg om met acteurs te werken die bij het grote publiek nog onbekend zijn. Ik heb veel collega’s in het theater die heel erg goed zijn, maar in castingprocedures over het hoofd worden gezien. Misschien vanwege een vertekend beeld dat zij alleen ‘theatraal’ kunnen spelen.’

4. Waaraan ontbreekt het in de Nederlandse film?  “Ik mis vaak de metaforen. De fantasie. Ik vind dat er veel dingen gemaakt worden die heel letterlijk zijn. Meestal spelen de films ook vooral in op een emotionele laag – om te lachen of te huilen – en worden er geen vragen gesteld, waarover je als kijker moet nadenken, of je een eigen idee moet vormen.
“Ik hou zelf niet zo van films waarbij je aan het einde simpelweg kunt zeggen: ‘och, wat erg hè? Het zal je maar overkomen.’ En je daarna gemakkelijk terug kunt schakelen naar je eigen orde van de dag, omdat het leed van de personages verder niks met je eigen leven te maken heeft. Ik hou meer van films die je medeverantwoordelijk maken. Wanneer ze bijvoorbeeld systemen bevragen waar we zelf onderdeel van zijn. Dan word je als publiek ook uitgedaagd een actievere houding aan te nemen.”

5. Wat was een bepalend filmmoment in je leven?  “De films van Charlie Kaufman. Die zijn met zoveel lef en eigenheid gemaakt. Hij maakt gebruik van fantasievolle metaforen waarbij een innerlijk conflict veruiterlijkt wordt. Hij durft dromerig te zijn en filosofisch. Je gaat met hem een doolhof in, in plaats van een rechte weg op. En ik vind het mooi dat het zowel emotioneel is als intellectueel. Je mag in zijn verhalen meevoelen, maar ook meedenken. En dat is precies de combinatie waar ik van hou.”

A Shot at Art is te zien op het Nederlands Film Festival (25 september t/m 2 oktober 2026).