Dansplaining #64
Vijf sterren
Dan Hassler-Forest zoekt als de Indiana Jones van de filmwetenschappen naar verborgen betekenissen en geheime kamers van de filmgeschiedenis.
“Five bags of popcorn!” Sinds ik vorige maand de intens verslavende webserie On Cinema, At the Cinema (2012-) ontdekte (beter laat dan nooit), komen deze woorden onvermijdelijk bij me op zodra de aftiteling van een film begint.
In dit cultfenomeen van komiek Tim Heidecker bespreekt hij samen met ‘filmkenner’ en vaste gast Gregg Turkington de nieuwste bioscoopreleases. De leukste running gag is dat deze twee filmrecensenten, ongehinderd door enige kennis, élke film even fantastisch vinden, en min of meer vanzelfsprekend de hoogste waardering uitspreken.
Hun filmbesprekingen doen weinig meer dan het samenvatten van de plot, gevolgd door een enthousiaste bespreking die volledig wordt bepaald door het entertainment-gehalte. De enige reden om een film minder dan vijf zakken popcorn te geven is dan ook om de andere presentator te sarren.
De serie is een venijnige satire op een internetcultuur waar iedere filmliefhebber zichzelf deskundig genoeg acht om er publiekelijk als autoriteit over uit te weiden. Heideckers persiflage voorspelde daarmee ook ons huidige podcast-tijdperk, waar ‘gewone jongens’ als Joe Rogan een miljoenenpubliek bereiken met anti-intellectuele barpraat. Tegelijkertijd zagen we de opkomst van een agressieve online fancultuur die professionele kritiek op populaire films als een persoonlijke aanval opvat. Het geliefde mantra “let people enjoy things” vat dit mooi samen: wie de nieuwste Disney-remake minder dan vijf sterren geeft, is gemeen!
Maar het is ook een impliciet commentaar op de manier waarop filmkritiek steeds meer wordt gereduceerd tot een simplistische score. Hoe belangrijk zijn de inzichten van filmcritici als filmkwaliteit alleen nog maar afgemeten wordt aan de gemiddelde scores van sites als Rotten Tomatoes, IMDb en Letterboxd? De sterwaarderingen van professionele recensenten, TikTok-‘filmfluencers’ en kijkers lopen hier nogal onoverzichtelijk door elkaar: alleen de eindscore telt.
Dat levert ook mooie dingen op. Een werkveld dat heel lang gedomineerd is door (je raadt het al) witte heteromannen is door deze verschuiving ontegenzeglijk gedemocratiseerd. Als dwangmatige lijstjesmaker groeide ik zelf op met schijnbaar objectieve naslagwerken als Leonard Maltin’s Movie Guide en de onvolprezen SpeelfilmEncyclopedie (“’s wereld meest uitgebreide naslagwerk!”). Maar dankzij de grotere diversiteit aan inzichten en meningen van online filmkritiek geniet ik nu op nieuwe manieren van zowel nieuwe producties en oude favorieten.
Bij mijzelf zit die impuls om films sterren te geven er nog steeds heel diep in. Maar als ik kijk naar hoe ik mijn eigen waarderingen invul op Letterboxd, zie ik dat het eigenlijk meer een reflectie is van het plezier dat ik eraan beleef dan een klinische kwantificering van meetbare kwaliteit. Vijf sterren uitdelen is wat mij betreft dan ook vooral een manier om je enthousiasme te communiceren, in de hoop dat een ander die ervaring zal delen.