Redactioneel – maart 2026

Het streven blijft om het op deze plek ook weer een keer over pure filmkunst te hebben.

Zoals Adrian Martin en Cristina Álvarez López deze maand voor de honderdste (!) keer doen in hun video-essay-reeks The Thinking Machine. Als je een diepe duik in film wil nemen: check it out.

Maar net voor we deze Filmkrant naar de drukker stuurden, was het weer raak. Ellende buiten het bioscoopscherm eiste de aandacht op. Niet Netflix maar Paramount neemt studio Warner Bros. over, waardoor een nieuwe pro-Trump moloch ontstaat. De gevolgen voor de filmindustrie zijn onduidelijk. Waarschijnlijk is de overname vooral bedoeld om Warner-dochter CNN monddood te maken, zodat weer minder journalisten de corruptie en cover-ups in het Witte Huis kunnen onderzoeken. Hoe dan ook is dit een ernstige bedreiging voor de pluriformiteit in cultuur en media.

Een dag eerder eiste de Duitse staatsminister voor Cultuur een gesprek over de koers van de Berlinale en de positie van festivaldirecteur Tricia Tuttle. Reden: in speeches bij de prijsuitreiking noemden meerdere winnaars de genocide in Gaza.

Het is niet moeilijk om te zien dat ook het handelen van deze staatsminister de pluriformiteit bedreigt. Uit een reactie van de German Film Academy: “Een internationaal filmfestival is geen diplomatiek instrument; het is een vrije democratische ruimte die het waard is beschermd te worden. Dat daarin uiteenlopende perspectieven kunnen bestaan, is juist z’n grote kracht.” Zelfs als Tuttle aanblijft, heeft het dreigement kwalijke gevolgen. Overal ter wereld zullen festivals de dreiging van het stopzetten van subsidies voelen. Sterker nog: ze zullen erop anticiperen.

Een filmfestival is niet op de eerste plaats een instrument voor citymarketing of een applausmachine voor sterren. Op de eerste plaats is het een plek waar je via films de wereld kunt aanschouwen en erover kunt nadenken. Als de wereld in brand staat, moet je het over die brand kunnen hebben. Of zoals aan het eind van het IM van Frederick Wiseman wordt gesteld: “Democratie is hard werken, en dat moet het ook zijn.”

Een overheid die financieel bijdraagt aan een festival, betaalt toch zeker niet voor ideologische conformiteit? Die draagt bij aan iets groters. Aan een democratisch ideaal. Dat betekent dat filmmakers moeten kunnen protesteren, dat journalisten moeten kunnen vragen, maar ook dat filmsterren desgewenst moeten kunnen zwijgen als om hun mening wordt gevraagd.