Sciencefiction marathon

Angst en imperialisme in sciencefiction

Forbidden Planet

Het is een open deur maar daarom niet minder waar dat scifi-films meestal meer zeggen over de tijd waarin ze gemaakt zijn dan over de toekomst. Filmtheater Luxor illustreert het met een drie films tellende Sciencefiction marathon.

Scifi-filmmakers die niet willen dat hun film in de toekomst vooral lachlust opwekt, moeten hem multi-interpretabel maken. Het is de reden dat filmwetenschappers elkaar nog steeds in de haren vliegen over Invasion of the Body Snatchers (Don Siegel, 1956). De film waarin mensen ongemerkt veranderen in willoze dubbelgangers van buitenaardse wezens leidt nog steeds tot veel interpretaties.

Dominant is de lezing dat de film een verbeelding is van de Amerikaanse communistenangst in de jaren vijftig. Zonder dat je het aan hem ziet kan je buurman een communist zijn! Zo nemen zij sluipenderwijs de macht over! Anderen lezen de film juist als kritiek op het kapitalistische systeem, omdat ze de personages in de film zien als hersenloze consumenten. Voor een derde lezing stond Don Siegel zelf. Hij benadrukte zijn hele leven dat hij entertainment zonder diepere betekenis had gemaakt.

Wie zelf wil oordelen kan terecht bij de marathon in Luxor. Daarin is ook te zien Forbidden Planet (Fred M. Wilcox, 1956). Ook deze film, waarin een ruimtecrew naar een planeet wordt gestuurd om te achterhalen wat er met een vorige missie is gebeurd, boeit nog steeds. De makers laten merken dat ze de theorieën van Freud kennen, want een monster in de film blijkt de materialisatie van het onderbewuste van een van de personages.

Als derde film in de marathon oogt Robinson Crusoe on Mars (Byron Haskin, 1964) als een weer actuele imperialistische Amerikaanse wensdroom. Ongetwijfeld zijn Elon Musk en Jeff Bezos fan van de film, waarin een ruimtevaarder na een noodlanding op Mars belandt en er meteen de Amerikaanse vlag plant.


Scienfiction marathon: Invasion of the Body Snatchers, Forbidden Planet en Robinson Crusoe on Mars | 28 februari 2026 | Filmtheater Luxor, Zutphen