Ook Utrecht heeft weer een videotheek
Lange tijd leek de videotheek hetzelfde lot beschoren als de schoenmaker en de Kijkshop. Maar het fenomeen beleeft een comeback, zij het op een non-commerciële manier. Na de opening van Club VHS in Amsterdam heeft nu ook Utrecht een uitleenplek voor beelddragers: Videotheek Club Pet, op vijf minuten van Utrecht CS.
Zelf kocht hij nooit dvd’s – te duur, naar zijn smaak. Maar zeven jaar geleden begon Patrick ‘Pet’ van de Luijtgaarden ze te verzamelen. Hij heeft er inmiddels duizenden, veelal afkomstig van tweedehands winkels die worden overspoeld met de inmiddels als ouderwets ervaren beelddragers. “Ik vind het zonde dat ze worden weggegooid,” stelt Van de Luijtgaarden. “Mensen hebben ze gekocht voor twintig euro of meer en nu worden ze, hupsakee, zomaar bij het vuilnis gezet.”
Maar Van de Luijtgaarden adopteert afgedankte dvd’s en geeft ze een tweede leven. De kunstenaar is wat je noemt een ‘beroepsverzamelaar’. Dat begon met een collectie petten – vandaar zijn bijnaam – en breidde zich al snel uit naar cassettebandjes, knuffels, fotocamera’s, kleding en veel meer – allemaal in bulkhoeveelheden. In een interview met Trouw zei hij ooit: “Ik stop pas met hoarden als de wereld stopt met massaconsumptie.” Hij heeft een collectief – Club Pet – om zich heen verzameld dat de overdaad ordent. De verzamelingen worden getoond in caravans bij wijze van rijdend museum onder de titel Tour d’Artistique. En ze duiken op in zeecontainers.
Een daarvan staat nu achter station Utrecht CS, naast het Rabobank-hoofdkantoor. Deze 40 voet-container is omgetoverd tot Videotheek Club Pet. “Ik ben geïnspireerd door Club VHS in Amsterdam Noord,” vertelt Van de Luijtgaarden. “Toen ik daarover las, dacht ik: ik heb inmiddels zoveel dvd’s, het zou mooi zijn als die ook bekeken werden. Eerder heb ik in een park in Utrecht een installatie gemaakt met 50 duizend cd’s en dvd’s, maar nu presenteer ik ze zoals ze bedoeld zijn. Mijn opleiding Communicatiewetenschappen in Nijmegen kwam weer helemaal terug.”
Videotheek Club Pet werd op 8 januari jongstleden geopend door Pauline Terreehorst, oprichter van feministisch filmcollectief Cinemien en voormalig hoofdredacteur van Skrien. De container is iedere donderdag open van 16 tot 20 uur. “Als het iets warmer wordt, proberen we ook de vrijdag erbij te pakken,” volgens de initiatiefnemer. “Iedere avond draaien we een film op een beamer. Er zijn tien VIP-bioscoopstoelen die ik ooit uit een filmtheater in Harderwijk heb gered.”
Bezoekers die iets van hun gading vinden, mogen dat kosteloos meenemen nadat zij zich hebben geregistreerd. “Omdat we graag willen dat de dvd’s terugkeren en weer door anderen kunnen worden bekeken. Circulatie is ons doel. Dat geldt ook voor de dvd-spelers die we beschikbaar stellen. We vragen vijf euro statiegeld, maar dat is vooral om te voorkomen dat ze alsnog bij het vuilnis terechtkomen.”
De eerste weken is Van de Luijtgaarden met andere vrijwilligers nog druk bezig met het alfabetiseren van het aanbod, dat nog steeds uitbreidt. “We hebben vooral veel filmhuisfilms,” volgens de kunstenaar. “Ik ben nooit zo geïnteresseerd geweest in kaskrakers en Disney-meuk.”
Behalve om filmliefde en duurzaamheid draait het bij Videotheek Club Pet om het sociale aspect. “Ik woon al twintig jaar in deze buurt en heb steeds meer hoge kantoorgebouwen zien verschijnen – het wordt onpersoonlijker, zakelijk en kil,” vindt Van de Luijtgaarden. “Hier kunnen mensen een praatje maken, na hun werk even langskomen, samen een film kijken. Daar is behoefte aan, merken we aan de drukte meteen al de eerste weken. En het zijn niet alleen ouderen, die het fenomeen dvd nog kennen. Er komen ook veel twintigers, vaak net afgestudeerd. Netflix is te duur voor ze en de dvd is voor hen een mooie herontdekking. Deze generatie vindt het keuzeaanbod van streamers stressvol en omarmt de beperkingen van een videotheek: je kiest een titel en die film bekijk je dan.”