Pop-up filmmuseum Leiden opent met Steven Seagal

Het Leiden International Film Festival begint haar eigen filmmuseum. Vanaf eind juli zijn er iedere maand wisselende tentoonstellingen te zien. Inhoudelijk wordt het een lekker tegendraadse aangelegenheid. Dat blijkt al uit het onderwerp van de openingstentoonstelling. Geen Antonioni, Godard of Passolini maar actieheld Steven Seagal staat centraal. En wel als: The Legend. The Man.

Het Film Museum Leiden komt te liggen in het Leidse stationsgebied, in wat toepasselijk de Red Carpet Lounge is gedoopt. Het gaat om het voormalige hoofdkantoor van ABN Amro, dat op de nominatie staat om gesloopt te worden. Het gaat dus om een pop-up museum met beperkte levensduur. Het blijft in ieder geval staan tot de dertiende editie van het LIFF, dat plaatsvindt van 2 tot en met 11 november, maar langer kan ook.

"Het museum bevat vijf zalen", vertelt PR-hoofd Evert de Vries die samen met festivaldirecteur Alexander Mouret de tentoonstellingen samenstelt. "In sommige aspecten is de opzet zoals in een klassiek museum. We doorlopen Seagals oeuvre van A tot Z aan de hand van posters, foto’s, filmfragmenten en rekwisieten. Maar daarnaast gaan we ook in op Seagals persoonlijke leven en de vraagtekens die je daarbij kunt zetten. Zo beweert hij Navy Seals te hebben getraind en zelf in de leer te zijn geweest bij internationale aikidogrootheden. Wij zoeken de waarheid maar laten hem soms ook in het midden. De bezoeker moet zelf uitmaken wat waarheid, mythe en gekkigheid is."

Nu is Seagal wat dat betreft een dankbaar onderwerp. De actieheld die doorbrak met Above the Law (1988) en Under Siege (1992) maar daarna vooral veel direct-to-dvd-films maakte, is behalve acteur ook muzikant, Zen-meester, filosoof, Poetin-vriend en ontwikkelaar van therapeutische oliën en energydrankjes. Over zijn oeuvre en de betekenis ervan is in 2008 zelfs een bijzonder vermakelijke studie geschreven met de titel Seagalogy: A Study of the Ass-Kicking Films of Steven Seagal.

"De keuze voor Seagal — en voor de thema’s die hierna volgen — is ingegeven door ons eigen verleden, wat onze filmliefde het eerst heeft geprikkeld", vertelt De Vries. "Dit zijn geen onderwerpen die je ooit in een ander filmmuseum zal zien. Het is natuurlijk geen Citizen Kane. Maar ook dit is waardevol. En we willen het wel museaal benaderen. Low culture op een high culture-manier."

Het Film Museum Leiden is op eenzelfde manier ontstaan als het LIFF: spontaan en met meer enthousiasme dan planning. "Typisch een geval van enorme zelfoverschatting", geeft De Vries lachend toe. "Je bedenkt het op een zaterdagmiddag en je denkt het zo te regelen maar inmiddels overheerst het onze levens."

Wat het de moeite waard maakt, is de zoektocht naar materiaal. "In het geval van Seagal hebben we heel veel gevonden op eBay. Dat combineren we met materiaal uit onze eigen collecties. Dat leent zich ook om iets te vertellen over de filmhistorie. We laten bijvoorbeeld een paar films zien op laserdisc. In de zijlijn kun je dan iets kwijt over de technologische ontwikkeling."

Edo Dijksterhuis