Eerste niet-westerse sciencefiction festival ter wereld

Witte macho-helden redden de aarde, liefst bewapend met allerlei hightech gadgets waarvan de handleiding uiteraard is opgesteld in het Engels. Dat sciencefiction niet per se een westerse aangelegenheid is, blijkt uit Other Futures. Het festival, dat eerste en enig in z’n soort is, belicht niet-westerse sciencefiction in literatuur, beeldende kunst, muziek en natuurlijk film.

"We hebben in Europa en de VS een nogal eenzijdige blik op de toekomst", stelt initiatiefnemer en artistiek directeur Brigitte van der Sande, die tijdens reizen door Afrika en het Midden-Oosten andere vormen van sciencefiction tegenkwam. "Sciencefiction heeft daar verschillende functies. Het is een manier om de geschiedenis te herschrijven. Het kan een uitvlucht zijn maar ook een alternatieve vorm van verslaggeving, waarin inheemse mythen worden vermengd met toekomstbeelden."

Buiten het westen is sciencefiction een nichegenre, ondervond Van der Sande gedurende het onderzoek voor Other Futures. "In Nigeria, dat een grote filmindustrie heeft, komt het veel voor maar in andere landen is het meer incidenteel. Je ziet veel persiflage. En in sommige landen is het een manier om de censor te omzeilen. De Filipijnse filmmaker Khavn de la Cruz vertelt bijvoorbeeld met zijn Edsa XXX een alternatief verhaal over de periode onder Ferdinand Marcos."

Niet-westerse sciencefiction kan er heel anders uitzien dan we gewend zijn. Dat blijkt bijvoorbeeld uit het Ethiopische Crumbs. "Die film gaat over een post-Apocalyptische samenleving maar is gebaseerd op de reële situatie in Ethiopië nu. De maker heeft geen enkele set hoeven te bouwen en gewoon kunnen gebruiken wat hij tegenkwam."

Behalve film bevat Other Futures ook andere disciplines, "eigenlijk alles behalve dans en architectuur maar misschien komt dat de volgende keer". Theorie is een niet onbelangrijk onderdeel van het drie dagen durende festival dat wordt gehouden in de Melkweg en Sugar Factory in Amsterdam. Sciencefiction wordt gebruikt om alternatieve perspectieven te ontwikkelen op het gebied van bijvoorbeeld ecologie en queerness.

Edo Dijksterhuis

Other Futures: 2-4 februari in Melkweg en Sugarfactory