Eigenzinnig buitenbeentje

Slappe coming-of-age drama’s zijn er genoeg, maar de Engelsman Richard Ayode maakte met Submarine een heerlijke eigenzinnige variant. Alleen 29 juli te zien in EYE in het maandelijkse programma Eyeshadow. Met inleiding en na de film een optreden van de band Moon Tapes.

Middelbare scholier Oliver Tate (Craig Roberts) is vijftien en denkt — of hoopt — zoals iedere tiener dat hij het middelpunt van de wereld is. Als de jongen, die altijd in een houtje-touwtje jas rondloopt, fantaseert dat hij dood is, ziet hij journaalbeelden voor zich van een rouwspektakel met ontdane medescholieren, die snikkend zeggen hoe geweldig hij was. In werkelijkheid is Oliver, met wie je gesprekken kunt voeren over Nietzsche, Shakespeare en The Catcher in the Rye, een buitenbeentje. Niet veel scholieren lezen voor de lol een woordenboek. Omdat hij een eenling is, moet hij om te overleven zich losmaken van de alledaagse werkelijkheid. Daarin slaagt hij zo goed dat tussen hem en de wereld een enorme kloof ligt.

Het levert geestige aanvaringen en misverstanden op. Zoals Olivers plan om zijn ouders, van wie hij vermoedt dat ze willen scheiden, bij elkaar te houden. Om de flirt van een zelfbenoemde New Age goeroe (geestige Paddy Considine) met zijn moeder te torpederen, onderneemt hij een drastische actie, die uiteraard op een flagrante mislukking uitdraait. Succesvoller is zijn streven om voor zijn zestiende te hebben gevreeën, al loopt ook dat anders dan hij zich had voorgesteld. De twee passen overigens goed bij elkaar, want ook Jordana heeft merkwaardige gedachtespinsels. Zo vindt zij het leuk om de haren op Olivers benen met brandende lucifers te verschroeien. Enfin, aan het einde van de film passen Oliver en de wereld iets beter bij elkaar.
Scenarist en regisseur Richard Ayoade, in Engeland bekend als komisch acteur en videoclipmaker, levert met het op de roman van Joe Dunthorne gebaseerde Submarine een sprankelend debuut af. Nu eens geen coming of age drama in een Amerikaanse suburb, maar in het industriële Swansea in Wales, waar ogenschijnlijk romantische lichtjes in de verte in werkelijkheid verlichte raffinaderijen en fabrieken zijn.

EYE vertoont de film in het kader van het maandelijks programma Eyeshadow (vertoning van een eigenzinnige moderne klassieker gevolgd door een live-optreden). Na de film, die wordt ingeleid door kenner Ronald Simons, is er een optreden van Moon Tapes, die vorig jaar de finale van de Amsterdamse Popprijs haalden. Volgens kenners doen hun psychedelische popliedjes denken aan het debuut van The Stone Roses en het Britse subgenre Shoegaze.

Jos van der Burg

Submarine en Moon Tape, 29 juli 22.00 uur EYE (eyefilm.nl).