Special: Film in the Bubble

De Filmkrant viert zijn 400ste nummer met een special over film in tijden van post-truth en filterbubbels. We blikken terug op een paar decennia cinema, onderzoeken waar we nu staan en we kijken vooruit, naar de andere verhalen die verteld kunnen worden in plaats van alternative facts.

Lees hier online alle artikelen.

Klik hier voor de pdf van de special.

Alternative facts zijn van alle tijden, wordt op verschillende plekken in deze special betoogd. In ieder geval spelen ze al zolang de Filmkrant bestaat een rol in de films die we onder de loep hebben genomen.
Direct in de allereerste editie van de Filmkrant pronkt prominent op de voorpagina een film waarin alles draait om het ontwarren van een kluwen alternative facts. (Die eerste Filmkrant is overigens genummerd als editie #0, waardoor ook wij u nu fake news voorschotelen: dit jubelnummer is in feite de 401ste Filmkrant-uitgave.)
De film is Der Preis fürs Überleben van de West-Duitse regisseur Hans Noever, waarin Michel Piccoli schittert als een Zwitserse journalist die in het Amerikaanse achterland stuit op een stinkend zaakje rond een moordende topmanager wiens daden in de doofpot dreigen te verdwijnen. Zo zie je maar: filterbubbels waren er 35 jaar geleden ook al, al bestond het woord toen nog niet.
Inmiddels beklaagt vrijwel iedereen zich over het feit dat we, dankzij sociale media en fake news, met zijn allen met oogkleppen op langs elkaar heen leven. Maar de klacht over filterbubbels is impliciet een klacht over anderen. Al die mensen die het met mij oneens zijn, zo lijkt iedereen te denken, díe moeten nou eindelijk eens uit hun bubbel komen.
In deze zomerspecial doen we als redactie, bijgestaan door onze vaste schrijvers en een groep speciaal voor dit zomernummer  aangetrokken auteurs, een poging om onze eigen bubbels te doorbreken. Van buitenaf, maar ook van binnenuit. De bubbel van de  sociaalrealistische arthousefilm. Die van de in zichzelf gekeerde Nederlandse cinema. De bubbels van multiplex en filmhuis, underground en Netflix. De bubbel van de westerse blik, die de boze buitenwereld binair verdeeld in slachtoffers of terroristen. De bubbeltjes van de filmkritiek, waarin films over een minderheid schijnbaar alleen nog maar door leden van die specifieke minderheid mogen worden
gerecenseerd.
Ook daarin zijn we wat dat betreft bar weinig opgeschoten, zien we terugkijkend naar Filmkrant #0. Daarin wordt namelijk ook gewag
gemaakt van het in Amsterdam te houden Black American Film Festival, met films van jonge, zwarte filmmakers die volgens de Filmkrant ‘voor de toekomst van de cinematografie een grote belofte zijn’. Zou er een alternatieve tijdlijn bestaan waar die belofte wél werd ingelost?

Joost Broeren-Huitenga