John Turturro

John Turturro kroop voor de derde keer achter de camera en regisseerde de ‘working class opera’ Romance & cigarettes. Turturro op het Filmfestival van Venetië: "De film moet shockerend zijn zonder ordinair te worden."

If God’s gifted grace
Put a light on your face
Could I ever forget
Your vagina is wet?

Het gedicht dat bouwvakker Nick Murder, hoofdpersoon uit Romance & cigarettes, schreef aan zijn minnares mag dan geen poëzie zijn, opvallend is het wel. Vooral omdat de tekst voor Amerikaanse begrippen nogal expliciet is. Het onderscheidt John Turturro’s Romance & cigarettes van een doorsnee film. Opvallend is ook dat dit een musical is waarbij de originele teksten slechts worden méégezongen door de acteurs. Je zou het een ‘sing-along musical’ kunnen noemen. Zelf houdt Turturro het op een ‘working class opera’.
Turturro is opgegroeid in Queens, een volkse buurt in New York, waar Engelsen, Duitsers, Ieren, Italianen, Joden en Afro-Amerikanen door elkaar leefden. Een working class-milieu dat hij tot zijn spijt zelden terugziet op het witte doek. "Of in ieder geval niet op de manier zoals ik dat zou willen. Die mensen worden altijd zo plat neergezet. Alsof ze nooit wat lezen, nooit naar muziek luisteren. Alsof ze geen innerlijk leven hebben. Maar iedereen heeft dat."
In zijn jeugd werd hij omringd door muziek. "Bij ons in de buurt hoorde je net zoveel muziekstijlen als er mensen waren." Vooral bij de Turturro’s thuis maakte muziek een belangrijk deel uit van het leven. Zijn moeder was zangeres, zijn ooms waren muzikant en zelf drumde hij een tijdje in de band van zijn broers. "Bij ons thuis hoorde je opera, Frank Sinatra, James Brown en Cream. Alles door elkaar. En tot op de dag van vandaag is er geen genre waar ik niet van hou."
Ook musicals stonden dagelijks op het menu. Bij de vraag of hij met deze sing-along versie bewust de grenzen van het genre heeft willen opzoeken, breekt een brede grijns door op zijn gezicht. Hij wil beginnen over de Grieken, over de grote vernieuwers van het theater of de film. Maar op het laatste moment houdt hij zich in. De reden voor deze aanpak is simpel. "Ik heb genoeg musicals gezien om te weten dat sommige acteurs wel een aardige stem hebben. Maar ze zingen niet als Janis Joplin, Dusty Springfield of Tom Jones. Daar worstelde ik mee, totdat ik James Gandolfini ‘A man without love’ hoorde zingen. Zijn stem is niet echt bijzonder. Maar samen met die van Engelbert Humperdinck… Ja, dan wordt het wat."
Nadat hij eenmaal voor deze vorm had gekozen, zag Turturro daar ook de logica wel van in. "Dat is wat mensen doen. Onder de douche, in de auto. Iedereen zingt met muziek méé." Dat is ook de kracht van muziek. "Als je het meezingt, krijgt het iets magisch. Zeker voor mensen die niet veel geld hebben, is muziek de manier om te vluchten. Het is een medicijn, een gebed."
Bij het selecteren van de muziek heeft hij bewust de hulp van zijn moeder gezocht. "Ik wilde niet te veel moderne nummers. Ik wilde muziek die ergens opgeborgen zit in je onderbewustzijn. En zij heeft een schat aan muziek in haar geheugen opgeslagen." Uiteindelijk hebben ze samen meer dan 3000 nummers geselecteerd. Een aantal dat langzaam maar zeker is teruggebracht. "Maar tot op het laatste moment dacht iedereen: dit wordt te duur. Voor al die muziek moet je veel te veel rechten betalen. Totdat ik Bruce Springsteen meekreeg. Dit is zijn milieu. Dit zijn de mensen waar zijn muziek over gaat." Nadat The Boss eenmaal om was volgden de anderen, één voor één.

Wild
Net zo opvallend als de rol van de muziek is die van Kate Winslet. Gekleed in een knalrode jurk, straalt zij maar één ding uit; SEKS. "Meestal zijn het mannen die je zulke platte rollen ziet spelen. Maar ik dacht dat het wel leuk zou zijn om de meisjes eens een kans te geven."
Kate Winslet was de eerste acteur die door John Turturro benaderd werd. "Die rol van haar is natuurlijk een beetje over the top. Ik had Kate net in Holy smoke gezien. Zij kan als geen ander een wild personage spelen, maar kan dat ook weer opzij zetten. Daar zocht ik naar. Deze film moet shockerend zijn zonder ordinair te worden."
Het zijn niet de minste woorden die uit Winslets mond rollen:

Oh Nicky, I want you to put your finger on my asshole right now.
My pussy is lonely, baby.

"Maar het komt niet allemaal door mij", verontschuldigt Turturro zich. "Een deel van die teksten heeft ze zelf geschreven. Kate is echt zo iemand die alles zegt wat in haar hoofd opkomt."
Maar ook al schuift Turturro een deel van de verantwoordelijkheid af, hij is wel trots op de R-rating (geschikt voor boven de zeventien) die zijn film in de VS heeft gekregen. "Ik zie dat als een compliment". Niet zo verwonderlijk, want hij heeft de lust doelbewust tot het centrale thema van deze film gebombardeerd. "Er zijn zo veel films gemaakt over de liefde. Maar nooit over lust, of over de schade die de liefde aanricht. En laten we niet vergeten, liefde en lust zijn een twee-eenheid. Ik las laatst een interview met Mel Brooks in de Playboy. Hij zei: ‘I like it dirty.’ Toen dacht ik: je bent al een tijd getrouwd, dan zul je toch je fantasie moeten gebruiken. Je kunt niet altijd romantisch zijn."
Die wat platte kant van de liefde, is dat niet typisch working class? Het lijkt alsof Turturro heeft zitten wachten op deze vraag. Eindelijk ziet hij zijn kans. "Je kunt het plat noemen, ordinair of expliciet, maar de Griekse tragedies waren dat ook. Daar hadden ze zelfs seks met hun moeder. Verschil is alleen dat die Grieken lang niet zo grappig waren."
Grootste vraag blijft of de working class zelf wel geïnteresseerd zal zijn in een film als Romance & cigarettes. Het is geen blockbuster. Het gevaar is dat alleen de intelligentsia interesse in de film zullen tonen. "Ach, dat zien we dan wel weer. Zo lang ze er in het Witte huis maar naar kijken. Eigenlijk zou de film daar verplicht moeten worden gesteld."

Jeroen Stout