Filmbladen – 13 juni 2016

Wat is er verder over film te lezen? De Filmkrant bespreekt maandelijks de belangrijkste filmbladen, webzines of andere periodieken. Deze maand: Revolver, waarin jonge Duitse filmmakers schrijven over wat zij zelf belangrijk vinden.

Het Duitse filmtijdschrift in pocketvorm Revolver werd in 1998 in het leven geroepen door een aantal toenmalige filmstudenten aan de Hochschule für Film und Fernsehen in München, waaronder Christoph Hochhäusler en Benjamin Heisenberg, die met hun films milchwald (2003), falscher bekenner (2005) en schläfer (2005) tot de eerste representanten van de zogenaamde Berliner Schule of Nouvelle Vague Allemande werden gerekend (zie daarvoor ook de special Berliner Schule). Hoewel Revolver inmiddels grotendeels een Berlijnse aangelegenheid is, is het wel aardig om op te merken dat het periodiek (aanvankelijk vier maal per jaar, inmiddels teruggebracht naar twee) oorspronkelijk uit München stamt, in de Duitse filmgeschiedenis een veelbetekenende locatie, omdat daar in 1962 het Oberhausener Manifest werd opgesteld waarin door onder meer Edgar Reitz en Alexander Kluge naar analogie van de Fransen ‘Papa’s Kino’ voor ’tot’ werd verklaard. Vele neue deutsche Wellen zouden nog volgen, zoals dat met golfbewegingen gaat. Kluge werd door Fassbinder en Wenders terechtgewezen en Wenders is tegenwoordig een clown. Maar Hochhäusler en co. hadden in tegenstelling tot hun voorgangers niet de behoefte hun nieuwe elan in een manifest vast te leggen. Er waren immers geen regels of handvesten, het ging bij deze nieuwe generatie Duitse filmmakers om een mentaliteit, een geestverwantschap, die nog eens wordt gememoreerd in Revolver 16 (2007) waarin een emailcorrespondentie is afgedrukt tussen Hochhäusler, Christian Petzold (het meest bekende, stijlvaste en daarmee toonaangevende voorbeeld van de Berliner Schule) en Dominik Graf. Die gelijkgestemdheid komt tot uitdrukking in de teksten die ze schrijven, over filmpolitiek en politiek in de film, draaidagboeken en overpeinzingen over hun werkwijze, die net iets verder gaan dan wat gewone filmkritiek vermag. Dat was ook ooit hun reden om het blad op te richten: om via de discussie het niveau van de Duitse film te verhogen. Wat dat betreft voorziet het boekblad in een behoefte. Behalve het Duitse filmblad Schnitt, kennen onze Oosterburen vooral een sterke krantentraditie als het om het filmdebat gaat.
Naast een tijdschrift ‘van filmmakers voor filmmakers’ (en in die zin vergelijkbaar met het Amerikaanse Filmmaker Magazine) geeft Revolver ook incidenteel dvd’s uit (te bestellen op revolver-film.de). De drie die tot nu toe het licht zagen zijn veelzeggend: le fils van de gebroeders Dardenne, met wiens realisme en niet-oordelende stijl de Berliners veel gemeen hebben, Of klaras mutter (Tankred Dorst, 1978), een Duitse film die niet in woorden, maar in blikken, gezichtsuitdrukkingen en zwijgen werd verteld, aldus de regisseur later. En natuurlijk een van hun ‘eigen’ films: marseille van Angela Schanelec.
Na 14 edities kwam er ook een Revolver-boek: Kino muss gefährlich sein, een soort ‘best of’ met interviews met Lars von Trier, Michael Haneke, Wong Kar-wai en Laura Waddington, artikelen over termieten-televisie, de vele vormen van realisme en natuurlijk: filmkritiek. Hoewel ze net als alle filmmakers een haat/liefde-verhouding hebben met de pers, hebben de Berliners ook veel te danken aan de steun van hun schrijvende generatiegenoten. Nou ja, niet van iedereen dan. Filmcriticus Enno Patalas (1929) herinnert zich in het geheel aan filmkritiek gewijde Heft 14 dat de Berliner-film aanvankelijk eerst door Franse filmcritici werden ontdekt. Die vervolgens op het Filmfestival Cannes door de stafschrijver van de Süddeutsche Zeitung werden tegengehouden met de opmerking dat ze niet zo hard van stapel moesten lopen, want die filmmakers "moesten zich eerst nog maar eens (aan de kassa) bewijzen." Zo help je beslist je eigen filmcultuur vooruit.

Dana Linssen

Revolver. Zeitschrift für Film.
Im Verlag der Autoren, 6 euro
revolver-film.de