Groeten uit Erbil, deel 1

Filmmaakster Beri Shalmashi keert terug naar het belegerde Erbil in Iraaks-Koerdistan, waar ze de afgelopen jaren lesgaf, voor de opnamen van haar korte film Shouted from the Rooftops. Voor de Filmkrant houdt ze een dagboek bij. Deel 1: locatiescouten in een leeggelopen wijk.

Het is ergens ver in de dertig graden in Erbil als ik in een steegje dat dient als vuilstortplaats over een dikke dode muis heen spring. Op het dak van een oud gebouw ratelt en schuurt een machine die ik niet kan plaatsen, maar ik vermoed dat het een generator is. Bas is mee als jonge, ijverige producent om te helpen bij de korte film die we dit weekend draaien, Shouted from the Rooftops.

We lopen door de oude Arabische wijk van de stad, aan de voet van de citadel die tot wel 8000 jaar oud wordt geschat. Maar de citadel is in veel betere staat dan de buurt waar wij nu zijn. Eén voor één voor worden de bewoners uitgekocht om ergens anders te gaan wonen. Veel huizen zijn dichtgetimmerd, maar bij eentje met een prachtige binnenplaats kunnen we zo doorlopen. Midden in de tuin staat een oude moerbeiboom. Je ziet de laatste sporen van het leven dat hier ooit was: een likje verf op de muren, een verdwaald stopcontact.  Bas klimt de trap op langs de muren van de binnenplaats, zo naar het dak. Ik volg hem voorzichtig. Van boven kijken we uit op alle andere daken. Dit is het. Dit is hoe onze locatie eruit moet zien.

Als we even later tevreden door de buurt wandelen en Bas hier en daar een foto maakt om aan de crew door te sturen, loopt een nieuwsgierig vrouwtje achter ons aan. Uiteindelijk haalt ze ons in om te zeggen dat de steeg om de hoek doodloopt. Ze kijkt me vrolijk aan met haar donkere ogen. Deze buurt is van haar, dat kan je zien aan de zelfverzekerdheid waarmee ze er staat. Niemand kan haar wat maken. Misschien speelde ze hier als klein meisje al verstoppertje. Een vriendin van haar sluit zich aan. Ze is een kop groter, maar de ander is ook wel erg klein. Ik voel me een reus naast haar.

Wat we hier komen doen en waar we vandaan komen. Dat Bas een buitenlander is konden ze wel zien. En ik dan? Ik kwam zeker uit een andere stad? Ik noem de stad waar mijn ouders vandaan komen, ook in Koerdistan, maar dan in Iran. "Ah, je bent een Iraniër. Ik vond je al zo mooi", zegt de voorste. Wat ik hier kom doen. "Een film maken," zeg ik, "en hij helpt." Ik wijs naar Bas, die foto’s van het steegje aan het maken is. Waarover dan, vraagt de vriendin. Ik vertel ze dat de film  over Sherin en Ferhat gaat, een oud liefdesverhaal dat iedereen hier kent. "En Ferhat wacht dan tot Sherin terugkomt, want zij is vechten aan het front."

De vrouwen zwijmelen even weg. "Prachtig", zeggen ze bijna tegelijk. "Dat moet je zeker hier filmen. Hier is alles nog authentiek", zegt de een. De ander vraagt: "Wat denk je dat ze hier straks gaan doen als er niemand meer woont?" Platgooien, gok ik. "Jij snapt ‘m", zegt de kleine vrouw. Bas komt erbij en vraagt of we op de foto willen. Dat willen we. Ze wensen ons veel succes met de film, en ik weet zeker dat als we morgen teruggaan om toestemming te vragen de hele wijk al op de hoogte is van onze komst.

Beri Shalmashi

Volgende delen:
aflevering 2 | aflevering 3 | aflevering 4 | aflevering 5