We Come as Friends

‘We come as friends’, liegen de buitenlandse investeerders in Zuid-Soedan die alleen maar komen halen en niets brengen, door Hubert Sauper gevangen in pregnante beelden.

Na zijn voltreffer Darwin’s Nightmare werkte Hubert Sauper zes jaar aan het huiveringwekkende tweede deel van zijn trilogie over de exploitatie en neokolonisatie van Afrika. In een zelfgebouwd, ultralicht vliegtuig vloog Sauper van Frankrijk naar Soedan om het ontoegankelijke zuiden van het land te kunnen doorkruisen, dat na de oorlog afstevende op onafhankelijkheid. 10% van het land is inmiddels verkocht aan buitenlandse investeerders. Chinezen zochten en vonden olie en biljarten nu in kogelvrije kelders, waar ze ook Star Trek kijken. Een van hen vat zijn visie op de recente oorlog samen: "Leven betekent competitie, competitie betekent conflict, en voor conflict hebben we wapens nodig."
Een westerse zakenman op de South Sudan Investment Summit zegt ten minste nog dat Zuid-Soedan zeer dringend hulp nodig heeft, maar je hoeft je volgens hem niet te schamen als je er tegelijkertijd ook winst wil maken. Inmiddels is door oliewinning het water zodanig vervuild dat mens en dier er dood aan gaan.
Sauper toont in pregnante beelden vele andere buitenlanders die zich ongevraagd met het christelijke Zuid-Soedan bemoeien, zoals de twee Texaanse missionarissen die vinden dat kinderen niet naakt mogen rondlopen en diens voetjes in schoenen proppen. Een medewerker van Nile Trading and Development uit Dallas heeft een schimmig contract gesloten met een dorpsbewoner om zijn land voor 25.000 dollar te mogen exploiteren. En dan zijn er nog de landmijnen en de afvalbergen met lijken waar de huizen op gebouwd zijn, en je krijgt een explosieve optelsom van gefragmenteerde verhalen, die Sauper staccato in beeld brengt — een hoofdpersoon is er niet. Met het vliegtuigperspectief neemt hij soms letterlijk afstand van het land, dat maar niet op adem kan komen en waar de grensoorlog over olie na de onafhankelijkheid weer oplaaide. Sauper stuurt daarbij onze blik door expliciete beelden van neergeschoten mannen, opgenomen op het mobieltje van een Zuid-Soedanese soldaat, te koppelen aan rijke blanken die aan de rand van het zwembad liggen te zonnen. Rudyard Kiplings gedicht The White Man’s Burden, dat ooit diende ter rechtvaardiging van de Britse kolonisatie van delen van Afrika, lijkt weer te zijn afgestoft.

Mariska Graveland