Pas son genre

Kan er duurzame liefde bloeien tussen een filosoof die opgewonden raakt van Kant en een kapster in de ban van de laatste roddels over Jennifer Aniston?

Dat liefde alles overwint, is meer wensdroom dan realiteit, weet iedereen die niet totaal blind door het leven wandelt. Filmmakers weten dat ook, maar ook dat we het toch graag willen geloven. Klassen- en culturele verschillen smelten daarom in veel films als sneeuw voor de zon als de liefde toeslaat. De Belgische filmmaker Lucas Belvaux is uit realistischer hout gesneden. In zijn romanverfilming Pas son genre vliegt hij niet over cultuurverschillen heen, maar onderzoekt hij de destructieve kracht ervan.
Een Parijse filosofieprofessor krijgt een aanstelling op een middelbare school in het provinciestadje Arras, waar hij valt voor een kapster (een innemende Émilie Dequenne). De interesses van de twee dertigers lopen nogal uiteen: de professor mag graag citeren uit Kants Kritik der Urteilskraft, de kapster verdiept zich in het liefdesleven van Jennifer Aniston. Zo opgeschreven lijkt het of Belvaux een film heeft gemaakt over de liefdesverhouding van een intellectueel met een onnozele vrouw, maar zo is het niet. De kapster is verre van onnozel. Ze weet wat ze wil in het leven, is leergierig, en hartstochtelijk in de liefde. Dat kunnen we van de professor niet zeggen. Hij verschuilt zich achter zijn intellect en schaamt zich voor zijn liefdesrelatie. Het leidt tot een uiterst pijnlijke scène als hij met zijn geliefde een vrouwelijke collega ontmoet, waarbij hij de twee vrouwen niet aan elkaar voorstelt. Dat dit zich tijdens carnaval afspeelt, is symbolisch: het masker van de professor valt en hij toont zijn ware gezicht.
Pas son genre gaat uiteindelijk misschien meer over een in de liefde onoprechte man, die zichzelf ontmaskert, dan over onneembare sociaal-culturele barrières. Wijsheid en intellect blijken weer eens niets met elkaar te maken te hebben. De professor mag van Kant houden, maar de kapster bezit meer Kantiaans oordeelsvermogen dan hij.

Jos van der Burg