Mistaken for Strangers

Roadie Tom filmde de tour van The National, de band van zijn broer. Een muziekdocumentaire wars van mystificatie en vol broederliefde tegen wil en dank.

Het refrein van het lied van de band The National dat ook deze eigenzinnige tourdocumentaire zijn titel geeft, is een voorbode van de onconventionele insteek van de film. De cryptische liedtekst, een hoogtepunt van het doorbraakalbum Boxer uit 2007, spreekt metaforisch over de moeizame overgang van een jeugd waarin je je uniek waant, naar een anoniem volwassen leven. "You wouldn’t want an angel watching over / Surprise, surprise, they wouldn’t want to watch / Another un-innocent, elegant fall / Into the un-magnificent lives of adults."
De duistere baritonstem van zanger Matt Berninger wordt in de muziek van The National gedragen door drums en bas van de gebroeders Devendorf en gitaarwerk van de broers Dessner. Het is dus letterlijk een ‘band of brothers’, met uitzondering van voorman Berninger. Daar komt verandering in als die zijn negen jaar jongere broer Tom vraagt om de band te vergezellen op hun Europese tour in 2010 — zij het niet als bandlid, maar als roadie. Fervent filmer Tom (tot dan toe vooral bedreven in amateuristische horrorwerkjes) grijpt de gelegenheid aan om een film over de band te maken. Het resultaat is een onconventionele muziekdocumentaire, die wars is van de mystificatie van het creatieve proces waar het genre zo vaak in verzandt: voor Tom is The National gewoon het bandje van zijn oudere broer.
Maar meer nog dan een muziekdocumentaire is de film een portret van de vertraagde coming of age van Tom zelf. Als roadie is hij namelijk weinig waard. Uit wat hij filmt wordt vooral duidelijk dat het runnen van een internationale tour, met deadlines en schema’s en Excelsheets, meer lijkt op een kantoorbaan dan de rock ’n roll-legendes doen vermoeden. Maar intussen leeft Tom niet naar die werkelijkheid: hij drinkt zich door de drankvoorraad van de band heen, verzaakt zijn plichten, verslonst zijn hotelkamers en is constant te laat. Na diverse waarschuwingen is de tourmanager gedwongen hem te ontslaan — het zoveelste gefnuikte project in het leven van Tom, die als vroege dertiger nog altijd bij zijn ouders inwoont. Terwijl de eerste helft van de film drijft op de humor in Toms onbeholpen pogingen om een standaard documentaire te maken, toont de tweede helft het moeizame proces om de film toch af te maken — gesteund door broer Matt als de beschermengel die eigenlijk niet op zijn schouder zou willen zitten.
Die overgang voelt wat aangedikt, alsof dit eigenlijk altijd al de opzet van de film was. En de ogenschijnlijke demystificatie van het tourleven maakt de intense concertbeelden die de film doorspekken des te mystieker. Wat beklijft, is het verhaal van broederschap.

Joost Broeren