Satrapi en Paronnaud over Poulet aux prunes

Na Persepolis besloten Marjane Satrapi en Vincent Paronnaud een ander verhaal te vertellen. Ook over Iran maar over een ouder en mooier Iran. Een prachtig, weelderig verhaal over de liefde.

Opgegroeid onder de religieuze dictatuur van na de Iraanse revolutie van 1979. Op haar veertiende zonder ouders vanuit uit Iran naar Wenen gevlucht. Beroemd geworden met de verfilming van haar autobiografische strip Persepolis, waarin de revolutie door de ogen van een jong meisje werd verteld. Prijzen gewonnen. Daardoor verketterd door een nieuw Iraans regime. In Parijs wonend en al twaalf jaar niet meer teruggeweest naar haar geboorteland. En nu heeft Marjane Satrapi de tweede keer samen met Vincent Paronnaud een film gemaakt. Over het tragische lot van een vioolspeler in het Iran van de jaren vijftig. Live action deze keer, met rollen van Mathieu Amalric en Isabella Rossellini, maar helemaal in de studio gefilmd in de weelderige stijl van de Douglas Sirk films. Vol prachtige kleuren en decors. Wat een heerlijk mens is Marjane Satrapi. Na de normale vragen die je krijgt in zulke groepsinterviews, stelt een Italiaanse collega een vraag over haar carrière. En ze begint een monoloog. En als ze klaar is, zijn we stil.  En is het interview voorbij.

Hoe was het om met echte mensen te werken? Satrapi Fantastisch. En stressvol. Bij animatie kun je tijdens de productie rustig dingen blijven veranderen. Maar hier moet je extreem geconcentreerd zijn en moet alles in een beperkte tijd.

Vincent, de composities en stijl doen soms sterk aan animatie denken. Vincent Misschien omdat we allebei tekenaars zijn. En omdat we ons hebben laten inspireren door een oude stijl van filmmaken: die van Douglas Sirk uit de jaren vijftig. Helemaal in de studio opgenomen op decors. Met een statische camera. Heel klassiek dus.
Satrapi Het melodrama is klassiek en komt inderdaad van Sirk. Maar de humor en de teksten en de verhaalstructuur zijn modern.

Gegeven dat u verhalen verteld over uw eigen familiegeschiedenis, hoe veel gaat u daar nog uit opdiepen en vertellen. Satrapi Heel veel. Ik heb een grote familie. Daarnaast ken ik geen enkele Iranier die een normaal leven heeft gehad. Weet je, geboren worden, naar school gaan, trouwen kinderen krijgen en sterven. Midden in al die levens is er altijd de RAMP. Een executie, gevangenisstraf, verbanning. Omdat dat de recente geschiedenis van Iran is. En ik ken veel verhalen. Toen ik jong was hield ik ervan om met de oude mensen van mijn familie te praten. Die hebben me veel verteld. Grootse verhalen. Teveel van teveel eigenlijk. Zoals deze film ook teveel van teveel is. Maar dat is wat we wilden. Die overdaad is er niet zomaar.

Iemand vertelde me dat u een ondeugend gevoel voor humor hebt. Satrapi Dat klopt. Ik hou van smerige grappen. Daarom kan ik ook zo goed met Vincent opschieten. Hij heeft een nogal trashy gevoel voor humor. Humor is een kwestie van intelligentie. Mensen zonder gevoel voor humor zijn dom. Dat verklaar ik hier nu op deze plek haha. Als je niet ziet dat het leven kort is en dat alles wat we hier doen ijdel en zinloos is en dus humoristisch, dan heb je het niet helemaal begrepen.

Wat zit er van jullie beiden in de film? Vincent Onze levens zijn erg verschillend. Toen Marjane voorstelde om een romantisch verhaal te maken wilde ik eerst niet. Hou ik niet van. Dat is meer haar kant. Te zoet. Maar toen ik Poulet aux prunes las, was ik meteen gegrepen.
Marjane Vincents universum is heel duister. Ik heb me altijd afgevraagd hoe zo’n schattig ventje van die donkere dingen kan maken. Bij mij is het andersom: ik ben naïef. Ik ben geen teddybeer maar ironie en bijtende grappen zijn meer Vincents terrein. Ik ben meer de romanticus.

Waar hebben jullie het meest over gevochten? Marjane Zo zat het niet. We waren als twee katten die over van alles stechelden. Klauwen uitgestoken en grommend. Maar altijd maar voor twee minuten en dan lachten we weer naar elkaar. Ik vind het een bewijs van vertrouwen als je met iemand ruzie durft te maken. Als je iemand niet vertrouwt durf je juist geen ruzie te maken omdat je niet weet waar dat heen gaat. Vincent en ik hebben onze vriendschap en het wederzijds respect. Dat is de basis en die wankelt niet. Daar bovenop kunnen we elkaar in het gezicht schijten.

U was een van de eersten die strips als basis gebruikten om een verhaal te vertellen dat door politieke omstandigheden anders moeilijk verfilmd kon worden. Maar nu dat normaler is geworden, gaat u zelf weer een meer klassieke kant op. Marjane Ik heb geen carrière voor mezelf uitgestippeld. Ik had Persepolis uit kunnen melken door meer strips te maken. En misschien nog een film. En veel geld ermee kunnen verdienen. Maar dat deed ik niet, om een eenvoudige reden. Persepolis is het verhaal over een meisje dat opgroeit. Daarna was dat verhaal verteld. Klaar. Ik woon en leef nu in Europa. Ik heb een leven maar dat gaat alleen mijzelf aan. Dus neem ik verhalen van andere plekken, van andere mensen. En wat de politieke achtergrond van Persepolis betreft, van al mijn werk eigenlijk: ik ben al twaalf jaar niet meer in Iran geweest. Dus wat kan ik nog zeggen over het moderne Iran? Ik heb alleen tweedehands informatie. Toen de Groene Revolutie in 2009 begon, zeiden mensen tegen me dat ik op de Franse televisie moest gaan om Iraniërs op te roepen met de revolutie mee te doen. Want naar mij zouden ze luisteren. Wat wil je dat ik doe, vroeg ik. Terwijl ik in Parijs ben en mijn koffie drink, hen vertellen de straat op te gaan en te sterven voor de goede zaak? Nee. Als ik in Teheran zelf de straat op ga en het risico loop te worden neergeschoten, dan kan ik ze dat zeggen. Maar nu niet. Dit is niet meer mijn verhaal om te vertellen. Ik heb besloten om andere verhalen te gaan vertellen en daarom hebben we Poulet aux prunes gemaakt. Ook over Iran, dat land waar veel mensen in het Westen zoveel vooroordelen over hebben. Maar het Iran van vóór de dictatuur. Over een man in 1958 die stierf uit liefde voor een vrouw. En dat is beter dan welke slogan ter wereld. Dat is wat er mist vandaag de dag. Deze liefde voor de liefde, de liefde voor schoonheid en de liefde voor kunst. Omdat we onze verbeelding hebben stopgezet. Daar tegenover hebben we teveel realisme gezet. Realpolitik. Maar wat is realpolitiek? Gewoon iedereen kapotmaken. Mensen in hun ondergoed zetten en martelen en hun ziel verpletteren. Maar is dat nou echt wat we willen? Dan kies ik voor de politieke boodschap van de Renaissance: houden van schoonheid, van mooie sculpturen en prachtige schilderijen. En daarmee mensen naar iets mooiers, iets hogers brengen. Dat is het verhaal dat ik vandaag de dag wil vertellen. En hoe doe ik dat? Ik maak een internationale film over een Iraans verhaal met mijn Franse coregisseur opgenomen in een Duitse studio in Babelsberg, Berlijn. Met mensen die van over de hele wereld komen. Ik geloof niet in die botsing van culturen. Kijk naar ons: het is mogelijk, we werken allemaal samen. En we vertellen een verhaal over een man die uit stierf uit liefde. We zijn niet alleen maar een wereld vol egoïsten die elkaar opvreten en consumeren tot we klaar zijn en dan de ander dan opzij gooien. Alsof mensen dingen zijn. Een mens is te groot daarvoor. Dat is wat ik wil laten zien.

Ronald Rovers