Hanro Smitsman over telefilm VAKANTIE IN EIGEN LAND

De nieuwe reeks telefilms is weer van start. Vorige week beet Mark de Cloe het spits af met de sterkste man van nederland, die ook te zien zal zijn tijdens het Filmfestival Berlijn. Daarover later meer. Zaterdag 15 januari wordt vakantie in eigen land uitgezonden van Hanro Smitsman, die vorig jaar nog de Prijs van de Nederlandse film won voor schemer.

Smitsman noemt de film over een een rijkeluisgezin dat naar een Nederlandse camping vlucht waar ook een Sinti-familie woont, een "komedie over een serieus onderwerp." Smitsman: "Ik wil de vooroordelen van beide kanten laten zien. En de noodzaak tot vriendschap en solidariteit."

vakantie in eigen land is de tweede Telefilm van een reeks van zes met als thema ‘familiefilm’. "Dat betekent dat je er vanaf zes jaar naar moet kunnen kijken", legt Smitsman uit. "De motieven moet je helder vertellen en het avontuur van zowel de kinderen als hun ouders moet ook voor kinderen aantrekkelijk zijn."

En: "Het moest een beetje absurd zijn." Dus bevat de film beelden als Joep (Max van den Burg) die aan de telefoon kibbelt met zijn echtgenote Claire (Lottie Hellingman) over wie hun dochter van balletles had moeten ophalen. Ondertussen wordt hij met zijn gezicht tegen de grond gedrukt en in de houdgreep gehouden. "Die scène is op de set ontstaan," grinnikt Smitsman. "Al snel dacht ik: de film moet een beetje absurd zijn." Ook off screen gebeurden er bizarre dingen. "Tijdens het draaien zijn er vlak bij ons twee mensen door de augustusstorm een meer ingewaaid en verdronken. En de locatiemanager stak zichzelf per ongeluk in brand."

Smitsman is bekend van zijn geëngageerde, persoonlijke films die vaak over de belevingswereld van jonge mensen gaan. De regisseur zet in tegenstelling tot bijvoorbeeld bij schemer (2010) en skin (2008) in deze film geen pubers in, maar twaalfjarigen. Er moest kameraadschap ontstaan tussen het balletmeisje Saskia (Amalia Yuno) en de zigeunerjongen Dukker (Gianni Janzen), vertelt Smitsman. "Als de personages ouder zijn, denkt het publiek meteen aan seks, terwijl het moet gaan over vriendschap en solidariteit." De wereld van muziek maken bij de Sinti’s en de balletwereld van Saskia laat een groot verschil tussen hen zien. "Ballet verandert je hele manier van lopen en kijken. Dat maakt het contrast tussen Saskia en Dukker heel groot. En tegelijkertijd vullen ze elkaar aan, want ze gaan allebei over muzikaliteit."

Het bleek lastig te zijn om de Sinti’s te casten, omdat er maar weinig van zijn in Nederland. "En ik wilde die rollen niet door acteurs laten spelen, maar door Sinti’s zelf om de authenticiteit te bewaren. We zijn dus alle kampen langsgegaan", zegt de Smitsman. Soms kwam het daarbij op toeval aan, zoals bij de rol van Dukkers vader Tem (Albert Lagrin). Smitsman: "Hij was eigenlijk de chauffeur van andere auditanten, maar hij had zo’n goeie kop, dat ik hem gevraagd heb ook audititie te doen."

Daarnaast was het moeilijk om hun vertrouwen te winnen, vertelt hij. "Sinti zijn bang om slecht afgebeeld te worden; er zijn vaak onmensen en kippendieven van hen gemaakt. Ik heb geprobeerd de mooie dingen te laten zien, zonder in romantiek te vervallen."

Laura van Zuylen

vakantie in eigen land wordt zaterdag 15 januari om 19:00 uitgezonden op Nederland 3.