Redactioneel – 22 december 2010
Menno ter Braak
‘Tegen de keer’, dat is in het Nederlands de titel van een conferentie op het Filmfestival Ljubljana waar afgelopen november internationale filmcritici debatteerden over tegendraadse filmkritiek. Want JA! laten we het weer eens over filmkritiek hebben. Hoe de huidige regering daarover denkt, leest u in een extra redactioneel. Daar vertellen we u iets over de toekomst van de Filmkrant, die als het aan ons ligt nog heel wat jaren meer gaat tellen dan de dertig die we in april hopen te vieren. Hier op de redactie discussiëren we elke maand over hoe we in de Filmkrant het meest complete overzicht kunnen bieden van al het moois dat in de filmtheaters te zien is. Tijdens de conferentie ‘Against the Grain’, waar ik als een van de medeorganisatoren en sprekers was uitgenodigd, viel het me op dat als je Nederland met de rest van de wereld vergelijkt, het soms lijkt alsof we hier niet verder zijn gekomen dan de dagen van Menno ter Braak die in zijn Cinema Militans-pamflet opriep om film als KUNST te zien. Ja, dat was in 1928, heel erg lang geleden dus. Maar in Nederland is het schijnbaar nog steeds niet helemaal gelukt om op die manier naar film te kijken. De kunstvijandigheid in onze samenleving is bepaald niet nieuw. Voor de Filmkrant en bij u in de filmtheaters is film als kunst een vanzelfsprekendheid. In de meeste kranten haalt alleen de zoveelste Gouden Film de kolommen. Het is een vorm van doorgeschoten marketing, waarbij de meeste journalisten zich niet eens meer afvragen wat het betekent — dat ze dat zo klakkeloos overnemen bijvoorbeeld. Tien Gouden Films in 2010 betekent dat er veel mensen naar Nederlandse films zijn gaan kijken. Maar betekent dat ook dat het ‘goed’ gaat met de Nederlandse film? Betekent dat ook dat de Nederlandse film ‘goed’ is? Het lijkt er soms op alsof je dat soort vragen al niet eens meer mag stellen zonder de hele bak aan twittergezelligheid en geenfokkingstijl over je heen te krijgen. De Filmkrant daagt zichzelf en u uit om in 2011 ‘Out of the Comfort Zone’ te komen. Niet meepraten, maar nadenken. Niet nadoen, maar twijfelen. Dat is ook het thema van onze jaarlijkse Filmfestival Rotterdam-special. ‘Tegen de keer’, dat betekent in Nederland film als kunst zien. En niet bang voor kunst zijn. Wij wensen u een angstvrij 2011.
Dan werken wij ondertussen verder aan onze Critica Militans.
Dana Linssen