THE TRIP

Vergrootglas op de roem

  • Datum 07-06-2011
  • Auteur
  • Gerelateerde Films THE TRIP
  • Regie
    Michael Winterbottom
    Te zien vanaf
    01-01-2011
    Land
    Engeland
  • Deel dit artikel

De Britse komieken Steve Coogan en Rob Brydon spelen zichzelf in Michael Winterbottoms culinaire roadmovie the trip. Hun rivaliteit en zelfoverschatting zijn pijnlijk en permanent hilarisch, waarbij Coogan ook nog eens bewijst een groot acteur te zijn.

"Hmm, dit smaakt als een tuin uit mijn jeugd". "Ehh, was er veel alcohol in jouw jeugd?" Steve Coogan, komisch acteur met sterallures, gespeeld door Steve Coogan, probeert een exquise mosgroen sapje te omschrijven. Rob Brydon, komisch en behaagziek acteur gespeeld door Rob Brydon, reageert gevat. Welkom aan tafel bij the trip, een geestig spel met feit en fictie in de vorm van een culinaire road trip, gesoupeerd door Coogan en Brydon en bereid door regisseur Michael Winterbottom.
In opdracht van een kwaliteitskrant maakt Steve Coogan een reis langs de beste restaurants van Noord-Engeland, en omdat zijn vriendin voor onbepaalde tijd naar Amerika is vertrokken en niemand anders meewil, vraagt hij of Rob Brydon hem wil vergezellen. Een week lang zitten de mannen naast elkaar in een auto of tegenover elkaar aan tafel, verorberen gerookte-palingkubusjes met foie gras-mousse terwijl ze ons de oren van het hoofd ouwehoeren. Ze zingen een liedje, dragen een gedicht voor, bellen naar huis, zetten een gek stemmetje op. Ondertussen gaan ze elkaar steeds verbaal te lijf. Indirecte plaagstootjes worden afgewisseld met frontale aanvallen. Die dan wel gladgestreken worden geserveerd, want het blijven beschaafde Britten. Terugkerende krachtmeting is wie de beste Michael Caine-imitatie kan doen. Heerlijk zinloos allemaal, vaak pijnlijk en permanent hilarisch.

Swingend-chaotisch
Rob Brydon en Steve Coogan zijn twee van Engelands beroemdste komieken. Ooit begonnen ze op de radio, vandaar die ijzersterke imitaties. Bij ons is Coogan de bekendere. Van zijn cultserie Alan Partridge die in quasidocumentaire stijl onze tenen vreselijk liet krommen, lang voor The office. En van zijn eerdere samenwerkingen met Michael Winterbottom, die hem vaak uitkiest voor lichtere, maar daarom zeker niet mindere films: de swingend-chaotische muziekfilm 24 hour party people en de inventieve film-in-een-film tristram shandy: a cock and bull story.
Maar in hun thuisland is Brydon zijn voormalige leermeester voorbijgestreefd. Hij geniet van zijn roem als komiek en is een graag geziene gast op al die panelshows die de Britse tv rijk is. Zijn ‘small man trapped in a box’ is een publieksfavoriet (check ‘m op YouTube). Dit tot grote frustratie van Coogan, die zichzelf een Groots Acteur vindt en niet snapt waarom hij maar niet doorbreekt. Dit vormt de kern van hun vriendschap, of beter rivaliteit, en van the trip.

Sneue eikels
Maar the trip, een zesdelige BBC-serie die nu tot speelfilmlengte is teruggesneden, is geen documentaire en ook geen nepdocu. Dat zou te simpel zijn voor Michael Winterbottom, die zich met elke film opnieuw probeert uit te vinden. Coogan en Brydon spelen overdreven versies van zichzelf, of beter: van hun publieke personae. Maar die zijn wel degelijk op een waarheid gebaseerd, en niemand kent de grens. Zelfs een journalist aanwezig bij de opnames kon niet ontdekken wat echt was en wat gespeeld. (Opvallend genoeg maken de credits geen vermelding van een schrijver).
Het is geen zwakte, dat ze zich verbergen achter fictie. Eerder het tegenovergestelde: de fictieve uitvergroting ligt als een vergrootglas op hun zwaktes, echt dan wel gepercipieerd. Onbevreesd laten ze zich als sneue eikels zien. Coogan die er als een klein kind op staat een grotere kamer te krijgen dan zijn vriend, en Brydon die met gekke stemmetjes zijn vrouw tot telefoonseks probeert te verleiden.

Schoenzolen
Rob Brydon en Steve Coogan gingen elkaar eerder te lijf in tristram shandy: a cock and bull story (2005), Winterbottoms geniale verfilming van de onverfilmbare gelijknamige 18e-eeuwse roman. Ook dat was een film over identiteit, roem en familie, bedekt onder een tapijt van uitwijdingen en terzijdes, net als het boek. Zoals die fantastische, tergende scène waarin Coogan het kostuumdepartement vraagt zijn schoenzolen te verhogen, zodat hij net iets langer is dan Brydon, die immers slechts een bijrol heeft.
Maar in tegenstelling tot Brydon is Coogan meer dan alleen een komiek: hij is een groot acteur. Dat bewees hij al als manische muziekmanager in 24 hour party people. En dat laat hij in the trip weer zien met een paar ingetogen, ontroerende scènes, staand voor de spiegel een imitatie oefenend, de zelfhaat dichtbij. Hij zorgt ervoor dat die thema’s die zo lichtvoetig worden opgeworpen — de tol van de roem, verlangen naar liefde — geen grote woorden meer zijn maar echt worden. Als een komiek dat kan, is hij een hele grote.

Rik Herder

 


Coogan en Winterbottom

Steve Coogan was drie keer te zien in een film van Michael Winterbottom, als hoogvlieger, als neuroot en als beiden.

24 hour party people (2002)
Was waarschijnlijk de introductie van komiek Steve Coogan bij het Grote Serieuze Arthouse-publiek. Als platenbaas Tony Wilson neemt hij ons mee door de geschiedenis van de Manchester muziekscene van de jaren zeventig tot en met negentig; in de beste Engelse sociaal-satirische stijl van Peter Whiteheads tonite let’s all make love in london (1967, over de niet zo heel erg swingende sixties) en the great rock ‘n’ roll swindle (1980, Julien Temple, een fake-docu over punkbank de Sex Pistols).

a cock and bull story (2005)
Of voluit: tristram shandy: a cock and bull story, een dolzinnig web van scènes, filmische invallen en terzijdes naar het onverfilmbaar geachte spotzieke boek The Life and Opinions of Tristram Shandy, Gentleman (1759-1767) van Laurence Sterne, een roman met zwarte, witte en gemarmerde pagina’s, typografische spelletjes en andere gekkigheden. Coogan zei al ‘ja’ tegen de drie rollen die hij erin zou spelen, nog voordat Winterbottom ook maar een letter op papier had. Hij wist van de samenwerking aan 24 hour party people dat Winterbottom "een beetje van improviseren hield" en daar is hij zelf ook niet vies van. De film, die is opgezet als een film-over-het-het-maken-van-een-onmogelijke-film, voert Coogan op als het titelpersonage Tristram Shandy, diens vader Walter en de acteur Steve Coogan: "Ik speel mijzelf, op een beetje neurotische manier. Ik ben een beetje neurotisch, maar niet zo erg als ik mezelf voordoe. In feite is de film behoorlijk realistisch", aldus Coogan in een interview met de website about.com.

the trip (2010)
Ook met acteur Ron Brydon maakte Michael Winterbottom drie films, en niet toevallig dezelfde drie als waarvoor hij Steve Coogan castte. Wie het duo aan het werk ziet in the trip weet waarom: hun verbale duels als sideways-achtige oude vrienden die een reisje langs de restaurants van Noord-Engeland gebruiken om zo’n beetje het hele Engelse acteursbestand en zichzelf te parodiëren, grens aan verrukkelijke acteurswaanzin.

Dana Linssen