The Human Scale

Voetgangers aan de macht

  • Datum 31-10-2013
  • Auteur
  • Gerelateerde Films The Human Scale
  • Regie
    Andreas M. Dalsgaard
    Te zien vanaf
    01-01-2012
    Land
    Denemarken
  • Deel dit artikel

De megasteden van nu lijken veel op de kille stadslandschappen uit de sciencefictionfilms van vroeger. Documentaire The Human Scale pleit voor een terugkeer naar de menselijke maat in de stad.

Architecten zitten doorgaans niet verlegen om een visionair idee of twee. Een opbouwende architectuurdocumentaire als The Human Scale past dan ook goed in deze tijd, waarin behoefte is aan nieuwe ideeën om grootschalige problemen op te lossen, in plaats van in zwartgalligheid te blijven hangen. Een film als deze zou in de jaren negentig vast zijn ontvangen als een simplistisch antwoord op de problemen van verstedelijking. Toen laafden we ons het liefst aan dystopieën van kille, troosteloze megasteden, met als grootste doembeeld de vervreemding in de films van Tsai Ming-liang, die eenzaamheid zelfs als een menselijke conditie ziet.
De makers van de documentaire The Human Scale zijn praktisch ingesteld en willen liever constructief meedenken over de massamigratie naar de stad, door problemen niet alleen te signaleren maar ook te zoeken naar antwoorden op grote vraagstukken over leefbaarheid, ontheemding en eenzaamheid. En die kunnen bijzonder eenvoudig zijn.
Geïnspireerd door de Deense architect Jan Gehl werden in Kopenhagen tafeltjes en stoelen geplaatst in een winkelstraat die was omgebouwd tot voetgangersgebied. Met verregaande gevolgen. De voetganger kreeg weer de ruimte, ten koste van het verkeer, dat al zestig jaar de stadsplanning domineerde. Gehl zag een intiemere stad voor zich met meer ruimte voor spontane ontmoetingen. De stadsplanners moeten volgens hem meer rekening houden met de menselijke maat. Want we weten meer over de gunstigste habitat van een berggorilla dan van een mens. Al tienduizenden jaren leven we in clans en stammen, en voor het eerst in de geschiedenis van de mensheid leeft een groot deel van de mensen nu alleen. Langzamerhand komen we erachter dat de op verkeersstromen gefundeerde stedenbouw van de afgelopen eeuw grote invloed heeft op ons (gebrek aan) welbevinden: mensen maken steden en de steden maken ons.
Verwacht wordt dat in 2050 ongeveer 80 procent van de mensen in steden woont. In een rondreis langs Chongqing in China, Kopenhagen, New York, Melbourne, Dhaka en Christchurch zoekt regisseur Andreas Dalsgaard elke keer naar een uitvoering van hetzelfde idee: geef voetgangers de ruimte, weer het verkeer uit het centrum en bouw zo laag mogelijk, zodat het openbare leven kan bloeien en de menselijke maat weer terugkeert. Visueel is deze documentaire niet opzienbarend maar de oproep is duidelijk: de stad moet op de voetganger worden toegesneden en de ontheemde stadsbewoners moeten zich weer ergens thuis kunnen voelen, een diep gekoesterde wens van velen.

Mariska Graveland