SIDEWAYS

Sombermans en blaaskaak proeven wijn

  • Datum 05-02-2011
  • Auteur
  • Gerelateerde Films SIDEWAYS
  • Regie
    Alexander Payne
    Te zien vanaf
    01-01-2004
    Land
    Verenigde Staten
  • Deel dit artikel

Sideways, genomineerd voor vijf Oscars (waaronder Beste Film), is een geestige film over de onwaarschijnlijke vriendschap tussen een depressieve wijnkenner en een voormalige soapster.

Regisseur Alexander Payne heeft een arendsoog voor het huiskamer-gehalte van het leven. In About Schmidt speelde administratie een vooraanstaande rol; in het met prijzen en Oscarnominaties overladen Sideways staat een strijkijzer in het appartement van hoofdpersoon Miles prominent in beeld. Payne laat direct zien dat Miles geen klassieke filmheld is: die hebben immers geen tijd om zoiets prozaïsch als de was te doen.
Alexander Payne is een buitenbeentje in de Amerikaanse film. Al zijn films (vier prachtige, volstrekt authentieke tot nu toe) gaan over gewone mensen: niet over helden, maar ook niet over de outcasts en zielige gekken waar veel onafhankelijke Amerikaanse films over vertellen. Over echte personen en hun zorgen zoals abortus (Citizen Ruth) en pensionering (About Schmidt). En dat doet hij met subtiele humor en onsentimentele gevoeligheid. Want Payne houdt van zijn sukkels. Met het geestige en ontroerende Sideways voegt hij twee innemende exemplaren toe aan zijn oeuvre.

Uitbundig
Miles (Paul Giamatti) is een man wiens leven tot stilstand is gekomen. Al weer een paar jaar gescheiden en er nog lang niet overheen. Zijn boek wordt keer op keer door uitgeverijen afgewezen, en met erudiete wijnkennis maskeert hij een fors alcoholprobleem. Samen met studievriend Jack (Thomas Haden Church) gaat hij een weekje wijnproeven in de idyllische Santa Ynez Valley, Californië. Jack, een vroegere soapster die nu reclames inspreekt, staat namelijk op het punt te trouwen. Maar terwijl Miles rustig wil proeven, moet Jack nog één keer van bil gaan voor hij het jawoord geeft. En hij staat er op dat Miles hetzelfde doet. Binnen no time zorgt Jack dat ze twee vrouwen ontmoeten: de stoere Stephanie (voor hemzelf) en oudere, stillere Maya voor zijn pessimistische vriend.
De band én het contrast tussen de depressieve Miles en de uitbundige Jack vormen het hart van Sideways. Paul Giamatti, de acteur met de vlezige wangen en het hoge voorhoofd uit American splendor, is hartveroverend als gevoelige sombermans. De onbekende tv-acteur Thomas Haden Church, genomineerd voor een Oscar, is misschien nog wel beter als egoïstische blaaskaak van wie je wel moet houden. Vanwege zijn tomeloze enthousiasme, zijn verbaasde, kinderlijke oogopslag en oprechte bezorgdheid om Miles’ depressie.
Sideways is niet alleen een prachtig komisch drama over vriendschap, het is ook een film over wijn. Want al pratend over wijn geven Maya en Miles zich behoedzaam aan elkaar bloot. Miles vertelt over zijn dierbaarste bezit, een fles Cheval Blanc uit ’61, die hij pas zal openen bij het ultieme Speciale Moment; Maya vindt dat elke gelegenheid dat je zo’n fles opent vanzelf speciaal is. Dat dit soort als wijnmetaforen vertelde levenswijsheden nooit klef of plat worden, zegt alles over het subtiele meesterschap van Alexander Payne.

Rik Herder