LUNAR ECLIPSE

Beijing pop

  • Datum 08-12-2010
  • Auteur
  • Gerelateerde Films LUNAR ECLIPSE
  • Regie
    Wang Quan'an
    Te zien vanaf
    01-01-1999
    Land
    China
  • Deel dit artikel

Op zoek naar een dubbelganger

De Chinese film blijft maar pieken: scherpe observaties over het hedendaagse China en schitterend camerawerk trekken overal aandacht. Dé ontdekking van het Moskouse filmfestival, Wang Quan’an’s debuut Lunar eclipse, won direct na zijn wereldpremière de internationale filmpersprijs. Het is de eerste Chinese film waarin popcultuur en zwarte humor ruim baan krijgen.

Ze vormen een mooi paar, regisseur Wang Quan’an en zijn actrice Yu Nan, zoals ze over het Rode Plein lopen. In zijn zwarte legerbroek met zwarte baseballpet ziet hij eruit als een Chinees lid van Public Enemy. Zij draagt een zwart zijden Spice Girls-bloesje met een Chinese bloemenprint op de voorkant. Ze hebben zichzelf Engels geleerd via de tv-cursus ‘Follow me’, want ze willen naar New York. Yu Nan’s linkerhand zit vastgeplakt aan die van Quan’an en haar rechterhand aan de laatste digitale camcorder van Sony. Dit is de allernieuwste generatie Chinese filmers: naar buiten gericht en doordrenkt van popcultuur.
De programmeurs van het filmfestival in Moskou hadden de Chinese autoriteiten gevraagd om films van jonge regisseurs. Ze kregen er maar één opgestuurd: Lunar eclipse. De film beviel zozeer dat hij in de competitie werd opgenomen. Halverwege het festival kwam er een fax binnen uit China. De autoriteiten distantieerden zich van de film want hij zou niet goed genoeg zijn voor de competitie. Drie dagen later won Lunar eclipse de FIPRESCI-prijs van de internationale filmcritici.
Het geeft aan van hoeveel politieke schaakspelletjes Chinese filmmakers afhankelijk zijn. Nog ietsje meer dan de gemiddelde regisseur die verstrikt raakt in het Amerikaanse studiosysteem of de Europese subsidiecultuur moet een Chinese filmer maar afwachten wat er gebeurt. Wang Quan’an (35) moest tien jaar wachten. Na zijn afstuderen aan de filmacademie van Beijing nam hij een baan aan bij een commerciële studio. De Chinese regering garandeert alle afgestudeerde studenten een baan op papier: als ze een betere vinden moeten ze de regering het salaris terugbetalen dat ze in die virtuele baan hadden verdiend. Tien jaar lang schreef Wang scenario’s die keer op keer geweigerd werden. Hij zegt het niet erg te vinden: "Ik had me sowieso voorgenomen om tien scripts te schrijven alvorens mijn eerste speelfilm te draaien."

Dubbelganger
Lunar eclipse is zo goed doortimmerd dat je je afvraagt wanneer het de laatste keer is dat je zulke pure cinema hebt gezien waarin kleur, vorm, geluid en beweging op volle sterkte functioneren. De eerste vijf minuten van de film hebben een enorme vaart en kracht. We horen een luidspreker instructies uitspugen over het drukke Beijingse fietsverkeer. Het meisje Ya Nan valt van haar fiets en binnen dertig seconden weten we dat ze een hartprobleem heeft en dat ze gaat trouwen. Als ze een eindje gaat rijden met haar verloofde, een rijke jonge ondernemer, pikken ze een liftende fotograaf op. De fotograaf flirt met haar want ze lijkt sprekend op zijn vorige vriendin, die actrice wilde worden.
Ze blijven contact houden, want de brave Ya Nan is gefascineerd door die vriendin en de artistieke, alternatieve kringen waarin zij zich begaven. De vriendin experimenteert met haar haar, draagt gele hiphop-kleren en gaat met foute mannen om. In tegenstelling tot Ya Nan heeft ze niet de luxe van de rijke verloofde. In de zoektocht naar haar dubbelganger, die is ondergegaan aan schizofrenie, ontdekt Ya Nan zichzelf én de wereld om haar heen. De film draait om de vraag: waar haal je de kracht vandaan om je ambities waar te maken als er ook brood op de plank moet komen? Het is een vraag die tot voor kort niet aan de orde was in een land waar de staat voor iedereen zorgt.

Chaos
"Ik wilde laten zien hoe snel China aan het veranderen is", zegt Wang Quan’an. "Er heerst een totale chaos door alle snelle ontwikkelingen. Het enige dat je kunt doen is proberen rustig te blijven en de chaos te gebruiken. Ik had het idee voor het script al jarenlang in mijn hoofd. Vorig jaar kreeg ik ineens toestemming om deze film te maken: ik begrijp nog steeds niet waarom. Ik heb een keuze gemaakt tussen roem en waarheid. Ik zou een prachtig historische drama kunnen maken die op grote buitenlandse festivals prijzen wint omdat iedereen dat verwacht van Chinese filmmakers. Zulke films gaan ervan uit dat het Westerse publiek onze cultuur toch niet begrijpt, dus dan kunnen ze net zo goed naar de mooie plaatjes kijken. Maar ik heb het mezelf moeilijk gemaakt door een film te maken die niet typisch Chinees is. Ik hou net zo goed van Trainspotting en American beauty als van Wong Kar-wai of Edward Yang."

Thessa Mooij