KLEINE NEMO

Een dromer met een missie

  • Datum 03-12-2010
  • Auteur
  • Gerelateerde Films KLEINE NEMO
  • Regie
    Masami Hata, William T. Hurtz
    Te zien vanaf
    01-01-1991
    Land
    Verenigde Staten
  • Deel dit artikel

Kleine Nemo, een kerstfilm voor de kleintjes, is gebaseerd op het stripfiguurtje Little Nemo van de Amerikaanse tekenaar Winsor McCay, wiens vooruitstrevende ideeën van groot belang zijn geweest voor de ontwikkeling van de animatiefilm en het stripverhaal. McCay ontwikkelde voor Little Nemo een indrukwekkende art nouveau-stijl, waar in Kleine Nemo weinig van over is gebleven. Maar daar zal het jeugdige publiek niet van wakker liggen.

Little Nemo verscheen in 1905 als stripverhaal in de New York Herald en was direct een groot succes bij de lezers. Nemo is een naïef en nieuwsgierig jongetje dat in iedere aflevering een nieuwe droom heeft waarin de meest ongelooflijke dingen gebeuren. De striptekeningen zien er zo verzorgd en uniek uit dat ze als kleine kunstwerken beschouwd kunnen worden. Een groot aantal van McCay’s originele tekeningen bevindt zich dan ook in het Parijse Louvre. Sommige afleveringen zijn zo merkwaardig en fantasierijk dat ze sterke overeenkomsten vertonen met door psychedelica geïnspireerde strips en animatiefilms als Pink Floyd’s The wall. Het succes van Little Nemo is niet alleen gebaseerd op de fantastische vormgeving maar ook op de originele en spannende verhalen. McCay beperkte zich overigens niet alleen tot strips; hij omhelsde het nieuwe medium film met veel enthousiasme en begon te experimenteren met animatie. Hij trad zelfs op als vaudeville act met zijn filmpjes, die onder andere waren gebaseerd op Gertie de Dinosaurus en Little Nemo.
Het is geen geringe opgave om Nemo’s korte avonturen om te bouwen tot een volwassen speelfilm met een duidelijke verhaallijn. Hiervoor hebben de producenten de hulp ingeroepen van twee scenarioschrijvers, waaronder Chris Columbus (regisseur van Home alone), en maar liefst vier story consultants, waaronder scriptdoctor Robert Towne en Disney veteranen Frank Thomas en Oliver Johnson. Teveel hulp, en evenzoveel meningen, heeft een film zelden goed gedaan. Blijkbaar was er na het betalen van bovengenoemde wijze mannen geen geld meer voor de vormgeving, want hoewel alle personages min of meer op McCay’s tekeningen zijn gebaseerd blijven ze met hun te felle kleuren en grote ogen helaas steken in een goedkope Japanse animatie-stijl. Bovendien worden de animatoren, minstens even belangrijk als de regisseur of de scenarist, niet eens genoemd in de aftiteling.

Nachtmerrieland
De eerste helft van Kleine Nemo, waarin de kleine held Dromenland leert kennen, bestaat uit een bonte aaneenschakeling van humoristische sketches en leuke voorvalletjes zonder een duidelijke verhaallijn. De film begint met één van Nemo’s nachtmerries. Al snel blijken dromen en werkelijkheid door elkaar heen te lopen. Wanneer Nemo en zijn vliegende eekhoorn Icarus door de koning van Dromenland worden uitgenodigd voor een bezoekje aan zijn rijk, vraagt de kijker zich niet eens meer af of het een droom van Nemo is en laat zich meeslepen door diens avonturen. Dromenland blijkt een circusachtige vrolijkheid te hebben en te worden bevolkt door felgekleurde clowns. Vlak na aankomst krijgt hij te horen dat hij zal worden gekroond tot erfgenaam van de koning. Vervolgens leert op speelse wijze o.a. koning Morpheus ("Noem me maar Morfi"), prinses Camille en de stoute dondersteen Flip kennen. Het is deze laatste die Nemo in de problemen brengt. En niet zo’n klein beetje ook want door Nemo’s nieuwsgierigheid raken Dromenland en zijn koning in ernstig gevaar. Op dit punt wordt een moralistisch lesje ingebouwd, waaraan het ook in McCay’s originele werk overigens niet ontbreekt.
Nu de film een dramatische wending krijgt, wordt het verhaal een stuk coherenter en zullen zelfs volwassenen op het puntje van hun stoel zitten. Gewapend met de koningsscepter en de begeleiding van zijn vrienden begeeft Nemo zich namelijk op weg naar Nachtmerrieland om de koning te bevrijden. Hij huppelt niet meer rond in Dromenland maar heeft nu een missie. De film wordt met de minuut spannender en het is uiteindelijk Icarus, de vliegende eekhoorn, die zijn vriendje Nemo te hulp schiet.
De makers van Kleine Nemo hadden best voor een meer verzorgde vormgeving kunnen kiezen, vooral gezien de hoge kwaliteit van de oorspronkelijke kunstwerkjes. Nu zien de personages van McCay eruit alsof ze uit de zoveelste versie van Alleen op de wereld zijn ontsnapt. Het zal echter niet de bedoeling zijn geweest om McCay’s geniale tekeningen om te zetten in animatie, maar eerder om een aardige kinderfilm te maken op basis van een bewezen succesnummer. De afgelopen tijd zijn van veel bestaande figuren, zoals Nijntje en Winnie the Pooh, animatiefilms gemaakt en deze moderne Nemo sluit hier goed op aan. Een aardige kinderfilm is Little Nemo in ieder geval geworden. Een beetje peuter zal zich toch niet druk maken om narrativiteit en vormgeving, maar wil gewoon met Nemo meedromen. En dat zal zeker lukken.

Thessa Mooij