IN THE MOOD FOR LOVE

De moed om lief te hebben

  • Datum 01-12-2010
  • Auteur
  • Gerelateerde Films IN THE MOOD FOR LOVE
  • Regie
    Wong Kar-wai
    Te zien vanaf
    01-01-2000
    Land
    Hongkong
  • Deel dit artikel

Zinderend ingehouden adem

In the mood for love, de zevende film van Wong Kar-wai, is de ultieme liefdesfilm, het beste bewijs dat de grootste liefdes zich vooral tussen hoofd en hart afspelen, niets vuriger voelt dan de luchtstroom bij het passeren van een bemind persoon. Dat in de liefde alles waar is. De gestolen kus evenzeer als de gedroomde.

Wanneer veranderde het dagelijkse ademen in het besef onder dezelfde hemel te leven en dezelfde levensgevende zuurstof in te ademen als die man of die vrouw die zich zonder woorden in je hart genesteld had? Wanneer werd afstand nabijheid en de dunne scheidswand van een Hongkongs appartement begin jaren zestig een onoverbrugbare kloof? Wanneer wisten ze dat degene met wie ze zijn getrouwd vreemdgingen en wanneer wisten ze dat ze zelf de overspelige partij geworden waren? Wie niet verliefd was bij het kijken naar Wong Kar-wai’s (Chungking express, Fallen angels) zevende film In the mood for love wordt het wel terwijl zijn hart breekt om de onzichtbaar uitgevoerde wals tussen Meneer Chow (Tony Leung) en Mevrouw Chan (Maggie Cheung). In het Hongkong van 1962 worden ze buren, terwijl hun echtgenoten elders zijn.
In the mood for love gaat over de wetten die in de weg staan tussen droom en daad. De film werd al vergeleken met David Leans klassieker Brief encounter, maar geeft voldoende vingerwijzingen om ook een vergelijking met Harold Pinters toneelstuk ‘De minnaar’ te rechtvaardigen. Daarin speelt een getrouwd echtpaar dag na dag met elkaar een overspelige liaison na. De eerste toenaderingspogingen tussen Chow en Chan komen tot stand als ze beseffen dat hun echtgenoten waarschijnlijk een affaire met elkaar hebben. Het onuitgesproken pact der bedrogenen wordt een onbenoemd wraakcomplot, het rollenspel om de ontrouwe ander te begrijpen mondt uit in een smartelijke confrontatie met de eigen behoefte aan liefde en verlangen. Het doet er dan niet zo heel erg veel meer toe wie de eerste stap zet, want het is al gebeurd. Ze zijn al van elkaar gaan houden nog voor ze van elkaars bestaan wisten.

Wurgend
Met zinderend ingehouden adem cirkelt cameraman Christopher Doyle, zo bepalend voor de stijl van Wong Kar-wai’s films, om de twee levens van Chow en Chan heen. Twee levens die elkaar nooit lijken te mogen raken. Ze passeren elkaar alleen maar, in gangetjes en deuropeningen die zo nauw zijn dat fysiek contact onvermijdelijk lijkt, in de piepkleine huiskamertjes waar hun respectievelijke huisbazen de hele nacht mahjong spelen, op de trap van een afhaalrestaurant. De een gaat en de ander komt. En alleen al bij het voelen van de vluchtige luchtstroom van een jas of jurk in het voorbijgaan verdooft hun bonzend hart de zinnen.
In driekwartsmaten in mineur, de melancholieke bossa nova’s van Nat King Cole, krakende Hongkonghits en de wenende fluittonen van componist Michael Galasso heeft Wong Kar-wai de perfecte vertolkers gevonden voor al die gevoelens die Chow en Chan niet uit kunnen of durven spreken. Steelse blikken, neergeslagen ogen en de beheerste lichaamsbewegingen van de beide acteurs doen de rest. Tony Leung werd voor zijn rol op het Filmfestival Cannes met een acteerprijs bekroond, maar beide hoofdrolspelers versmelten in de mise-en-scène zo tot één smeulend lichaam van verlangen dat er niet echt een eerlijk onderscheid te maken is tussen de onzekerheid van de een en de afwachtendheid van de ander.
Temeer daar de film wat betreft ritme en vloeiendheid aan perfectie grenst. Spel, muziek, camera, montage en de narratieve structuur (soms buitengewoon elliptisch en raadselachtig, dan weer flashbacks, fantasie en realiteit als verschillende opties naast elkaar presenterend) verbeelden soms simultaan en dan weer verwarrend en tegenstrijdig dat ene wurgende gevoel van gemis. Niet voor niets viel ook dat de jury in Cannes op en kreeg In the mood for love een technische prijs voor cinematografie en montage.

Wreed
Toch gaat In the mood for love niet alleen maar over de relatief veilige romantiek van de onvervulde liefde of het gebroken hart. Wong Kar-wai laat wel degelijk zien wat de gevolgen zijn van het volgen van je hart. Op dat punt is zijn film niet alleen maar romantisch, maar ook realistisch en zelfs wreed. De manier waarop hij zijn geschiedenis completeert laat echter ook weer zoveel ruimte voor interpretatie dat het einde bij verschillende toeschouwers zowel gevoelens van opluchting, vrede, catharsis, weemoed als verdriet op kan roepen. En de zekerheid dat, hoewel liefdessmarten zoals het liedje zingt een heel leven lang kunnen duren, liefhebben altijd een moedige daad is.

Dana Linssen


Tony Leung

Superster in spijkerbroek

Samen met Maggie Cheung speelt Tony Leung de hoofdrol in het superromantische In the mood for love, de nieuwste film van Wong Kar-wai. De Filmkrant sprak Leung tijdens het Filmfestival Rotterdam. "Wong Kar-wai wilde geen doorsnee liefdesgeschiedenis maken."

Maggie Cheung en Tony Leung (foto: André Bakker)

In het tweede deel van Chungking express speelde Tony Leung een politieagent met liefdesverdriet. Agent 663 had zelfs zo’n verdriet om de liefde, dat hij de smachtende blikken van het meisje van de snackbar aanvankelijk niet zag. In Wong Kar-wai’s superromantische nieuwe film In the mood for love keert Tony Leung terug als journalist in het Hongkong van de vroege jaren zestig. Opnieuw is er het verdriet om de liefde, zoals dat in alle films van Wong Kar-wai eigenlijk het geval is. Maar In the mood for love is meer. "Het is een film als een nooit uitgesproken liefdesverklaring", aldus hoofdrolspeler Tony Leung.
Acht maanden na het Filmfestival van Cannes beleefde In the mood for love dan eindelijk zijn Nederlandse première op het Filmfestival Rotterdam. Een mooie reden om de met een Gouden Palm bekroonde hoofdrolspeler Tony Leung (38) samen met tegenspeelster Maggie Cheung (36) over te laten komen naar de Maasstad. En hoe opvallend alledaags bleek Wong Kar-wai’s favoriete, want inmiddels vijfvoudige, hoofdrolspeler Tony Leung. Een Chinese superster in spijkerbroek. Een acteur die er tijdens de onverwacht lange draaiperiode van In the mood for love even tussenuit kneep, om in Tokio een commerciële actiefilm op te nemen. "It’s just fun to do some action or comedy stuff", zo zou de meest romantische Aziatische ster van dit moment in vloeiend Hongkong-Engels zeggen.
Leung: "Op de een of andere manier probeer ik de dingen een beetje in balans te houden. Na een film met Wong Kar-wai, die vaak echt helemaal onder mijn huid gaat zitten, maak ik graag een actiefilm of een komedie. Ik hoef er nauwelijks bij na te denken. Ik speel het gewoon recht voor zijn raap. Het is leuk om te doen, en het lucht op. Het is alsof ik in zo’n actiescène alle ingehouden energie kwijt kan."
"Het is als met popmuziek", zo vervolgt Leung die in Hongkong ook nog eens een razend populaire canto-popzanger is, met verschillende platenalbums op zijn naam. Leung: "Vooral na een film met Wong Kar-wai heb ik sterk de behoefte om mijn gevoelens te uiten via muziek. Als acteur probeer je altijd in de huid te kruipen van een ander. Als zanger ben je jezelf."

Radioliedjes
Uit Leungs woorden blijkt wel hoe ingehouden hij voor Wong Kar-wai te werk gaat. Gesproken wordt er niet veel. Het is vooral de lichaamstaal die telt. Het spel van blikken en bewegen. En in In the mood for love wordt dat laatste wel tot een soort hoogtepunt gevoerd op de door Wong Kar-wai opnieuw zo zorgvuldig uitgekozen muziek, variërend van de weemoedige Spaanstalige liedjes van Nat King Cole (volgens Wong Kar-wai de favoriete zanger van zijn moeder) tot de oude, vaak knetterende radioliedjes van Hongkong-coryfeeën uit de jaren zestig. Het is als een soort mix tussen David Leans Brief encounter en Woody Allens Radio days, maar dan op-en-top Chinees, vol weemoed en verlangen.
Leung: "Het is inmiddels bekend dat Wong Kar-wai zonder scenario werkt. Ik ben er na vijf films wel aan gewend, en voor mij voelt het inmiddels ook wel comfortabel, zo zonder script. Ik word alleen op de hoogte gebracht van het idee achter de film, niet van de details. Ik kan me herinneren dat Wong Kar-wai zei: ‘Het wordt een film over liefdesaffaires en je tegenspeelster wordt Maggie Cheung.’ Dat was eigenlijk alles. Verder wist ik wel dat Wong Kar-wai geen doorsnee liefdesgeschiedenis wilde maken. Ik wist dat hij iets speciaals wilde doen, juist omdat er al zo veel liefdesgeschiedenissen zijn."
"In the mood for love speelt duidelijk in de vroege jaren zestig", zo vervolgt Leung. "Af en toe zie je de late jaren vijftig er zelfs nog doorheen schemeren. Het gekke is, dat iedereen alles van elkaar lijkt te weten. De buren weten precies wanneer je het huis verlaat, wanneer je weer terugkomt, wanneer je ziek bent, etcetera. Maar over gevoelens wordt niet veel gesproken, daar zijn de mensen toch te gereserveerd voor. De vraag die Wong Kar-wai stelt, is hoe twee mensen tot elkaar kunnen komen die even gereserveerd zijn. Dat is een vraag die hier volgens mij centraal staat, en die ook zeker nog van toepassing is in het heden."

Bruce Lee
Tony leung wil zelf geen regisseur worden. Acteren en zingen doet hij graag. En als hij er nog eens iets bij gaat doen, dan is het niet regisseren, maar produceren. Hij zou dan wel zijn eigen films willen produceren, vanuit Hongkong. En of hij zich aangetrokken voelt tot Amerika? Tony Leung gelooft van niet. Aanbiedingen heeft hij zeker gehad, maar het waren toch stuk voor stuk oninteressante rollen. In Hollywood kunnen ze nog steeds geen rollen voor Chinese acteurs schrijven, zo laat Tony Leung met stelligheid weten. En volgens de acteur is het inderdaad alsof het Bruce Lee-tijdperk er alsmaar wordt gehandhaafd. Er is wel plaats voor actiesterren, maar mooie dramatische rollen worden er eenvoudigweg nog steeds niet geschreven. Tony Leung blijft dus in Hongkong, de stad waar hij tijdens de lange draaiperiodes met Wong Kar-wai naar eigen zeggen altijd zo naar terugverlangt. Het is een verlangen dat in In the mood for love in ieder geval wordt opgevangen door cameraman Christopher Doyle. Het verlangen naar Hongkong wordt dan vertaald in het verlangen naar de liefde.

Belinda van de Graaf