GRACE OF MY HEART

Ontmaskering van de lieve liedjes

  • Datum 24-11-2010
  • Auteur
  • Gerelateerde Films GRACE OF MY HEART
  • Regie
    Allison Anders
    Te zien vanaf
    01-01-1996
    Land
    Verenigde Staten
  • Deel dit artikel

Pseudo-Carole King (Illeana Douglas) met pseudo-Brian Wilson (Matt Dillon)

Allison Anders heeft na Gas food lodging en Mi vida loca opnieuw een film gemaakt waarin ze een warme interesse toont voor haar personages. De achtergrond is nu iets swingender: Grace of my heart volgt het leven van een vrouwelijke singer-songwriter. De personages zijn losjes gebaseerd op bestaande mensen uit de muziekwereld, waaronder Carole King, Phil Spector en Brian Wilson. De aanpak is nogal ambitieus en leidt van suikerspinkapsels via surfplanken naar een hippiebegrafenis.

‘Do the loco-motion’, ‘I’m into something good’. Deze all-time classics kwamen uit de pen van Carole King, één van de eerste vrouwelijke songwriters. Eind jaren vijftig klopt ze vol grote dromen aan bij het beroemde Brill Building in New York. De producers Phil Spector en Don Kirshner geven haar een kans en blijken een goudmijntje te hebben aangeboord. Begin jaren zestig ontmoet ze haar man Gerry Goffin, met wie ze de Top Tien zal bestormen.
Allison Anders wijdt haar eerste grootschalige speelfilm aan deze vrouw, maar voegt er een nieuwe hypothese aan toe: stel dat Carol King was getrouwd met Brian Wilson, de zanger van de Beach Boys, in zijn meest paranoïde fase. Zo’n originele veronderstelling zou een hele film kunnen dragen. Want wat kan er wel niet allemaal gebeuren als de Locomotion en Good vibrations elkaar ontmoeten in een periode waarin de makers beiden meer van het leven verlangen dan het componeren van een leuk deuntje?
In Grace of my heart zitten beide artiesten muzikaal gezien dan ook in een overgangsfase. Terwijl King zwoegt op de sociale invalshoek van een trouwliedje, heeft Wilson genoeg van de eeuwige surfplanken en richt zich op het hemelse geluid van de theremin. Hierna negeert de film de muzikale samensmelting, maar schetst met grove lijnen de geestelijke instorting van Wilson. Ook in werkelijkheid is Wilson doorgedraaid, hij woont al weer een tijdje bij zijn moeder.

Grote kluif
De verhaalstructuur van Grace of my heart is echter zo volgebouwd met liefdes en liedjes van Denise Waverly (lees: King), dat tegen het einde de ontmoeting met Jay Phillips (lees: Wilson) nogal een grote kluif is. De hypothetische relatie blijkt minder interessant te zijn dan hij klinkt, ook omdat er met opzet weinig verwijzingen zijn gemaakt naar de echte Wilson. Waarschijnlijk is dit gedaan om zijn geestestoestand herkenbaarder te maken, terwijl een depressie van een man die nog maar net geïntroduceerd is eigenlijk alleen maar op zijn plek valt als je weet op wie de rol is gebaseerd.
Daarbij komt dat de verzadiging al nabij is, omdat Grace of my heart twee decennia vol culturele, maatschappelijke en persoonlijke omwentelingen bestrijkt. De film heeft dan ook geen gebrek aan diepgang en stelt de ontplooiing van een vrouw in een mannenwereld voorop. Haar liedjes ontwikkelen zich recht evenredig met haar levenservaring vol liefde, ontrouw en sociaal bewustzijn. Uiteindelijk zal ze al haar tegenslagen in een passende vorm kunnen gieten voor een zanger/componist: een concept-album, met de strekking van het finalelied ‘God give me strength’. Deze clichématige climax, samen met de wankele eindsprint met Jay Phillips, pleiten voor een minder grootse aanpak. De biografie had wel iets subtieler gekund.

Potsierlijke pruik
Tegenover de bezwaren die de grillige opbouw met zich meebrengt, staat een enorm pluspunt. De rol van Denise Waverly wordt gespeeld door Illeana Douglas, de actrice met de grote ogen die u wellicht nog kent op kunstschaatsen uit To die for, of uit Cape Fear. Ze vult bijna continu het beeld, maar doet dit op zo’n innemende wijze, dat haar personage nooit overdadig wordt. Haar brutaliteit en spitsvondigheid dragen de film, die ook nog een aantal geslaagde bijrollen kent. John Turturro draagt als verlopen producer, opnieuw na Girl 6, een potsierlijke pruik en lijkt op het eerste gezicht een karikaturale zakkenvuller. Zo’n onmenselijk personage is daarentegen niets voor Allison Anders, zodat hij zal uitgroeien tot een gevoelige zakkenvuller. Bridget Fonda heeft een cameo als een meisje met een suikerspinkapsel, die liedjes over jongens zingt, maar in het geheel niet op haar zoete imago lijkt. De film is verder versierd met vele liedjes, die stuk voor stuk voor de film zijn geschreven door onder andere Burt Bacharach, Elvis Costello en Sonic Youth. Met z’n allen zorgen ze voor plezierige intermezzo’s.
Hoogstwaarschijnlijk zullen de kijkers die niet vallen voor de charmes van Illeana Douglas en de popliedjes van weleer al vroeg afhaken, terwijl de muziekliefhebbers nogal wat persoonlijke ellende voor hun kiezen krijgen, waarin de mannen er trouwens nogal bekaaid van af komen. Allison Anders wilde niet kiezen tussen een muzikale biografie, een maatschappelijk-cultureel epos en een persoonlijke zoektocht van een vrouw. Dat is een prijzenswaardig streven, maar ze heeft zich daarbij verkeken op de dosering ervan. Een mooi gevolg van de ambitieuze aanpak is wel dat het feel good-imago van de lieve liedjes voorgoed is ontmaskerd.

Mariska Graveland