CAÓTICA ANA

Op sleeptouw met mysticus Medem

  • Datum 21-10-2010
  • Auteur
  • Gerelateerde Films CAÓTICA ANA
  • Regie
    Julio Medem
    Te zien vanaf
    01-01-2008
    Land
    Spanje
  • Deel dit artikel

Vogels en nomaden gaan een mystiek verbond aan in de nieuwste film van de Spanjaard Julio Medem, die de kijker met caótica ana een volledig dolgedraaid kompas aanbiedt.

Ze hadden wel iets, die eerste films van de Spaanse regisseur Julio Medem: vacas, la ardilla roja, tierra. Met veel woest camerawerk presenteerde Medem zijn ietwat naïeve maar aantrekkelijke wereldbeeld waarin alles met alles samenhangt. Hij filmde met volledige overgave, een aanstekelijke romantiek waarin alles is voorbestemd. Vaak wekt zo’n kloppend wereldbeeld vooral allergische reacties op, maar Medem kon je wel op sleeptouw nemen. De reis leidde naar een Spaanse camping of naar de poolcirkel: los amantes del círculo polar is zijn beste film tot nu toe. En dan was daar natuurlijk Emma Suarez, halverwege de jaren negentig de mooiste actrice op het witte doek.
In caótica ana voert Medem opnieuw een vrije meid op met een palindroom als naam (Ana), maar deze keer ligt de ergernis al snel op de loer. Hoofdpersoon is een met dreadlocks getooid, artistiekerig type die de hele film door glimlacht. Ze woont bij haar hippievader in een grot op Ibiza, waar ze muurschilderingen maakt. Op een dag wordt ze ontdekt door mecenas Charlotte Rampling die haar een kunstopleiding in Madrid aanbiedt. Daar maakt Ana performance art van het ergste soort. Dat ze zich bewust is van haar artificiële wildheid, bewijst een brief aan haar vader waarin ze schrijft: "Ik lach dat lachje." Wat er vervolgens in Madrid gebeurt tart alle beschrijvingen: de over-the-top verhaallijn loopt via hypnose, vogels en nomaden naar allerlei soorten mystieke deuren.

Bruine poets
Medem laat werkelijk alle remmen los en geeft de filmbezoeker het nakijken. In zijn poging om helderheid te scheppen in een chaotische wereld, schiet hij zijn doel volledig voorbij. De liefde is bij hem zoals altijd de spil van film en leven, maar deze keer is dat kompas compleet dolgedraaid. De bombastische dialogen helpen ook al niet: "Ik schilder om te vergeten." "Ik geloof in de vrouw, mijn enige god." Het camerawerk is wel opvallend: een shot van bovenaf (het perspectief van een valk) wordt afgewisseld met een shot van onderaf (een vrouw in het water). Memorabel is ook de bruine poets die Ana bakt wanneer ze als serveerster in New York werkt en een onuitstaanbare Amerikaanse senator ontmoet. Tegen die tijd kun je caótica ana alleen nog maar met stijgende verbazing bekijken. Eén ding is wel te prijzen: Medem gaat geheel zijn eigen weg. Het is aan de kijker of je hem wilt volgen.
Als je caótica ana ontdoet van al zijn mystieke prietpraat, blijkt dat Medem eigenlijk een anti-oorlogsfilm heeft gemaakt. En een portret over zijn overleden zus Ana Medem. En een film over een vader-dochterrelatie. En over vrouwenemancipatie. En over de liefde. Toch stiekem weer heel veel. Zelfs ontbeend bezwijkt de film nog onder zijn eigen gewicht.

Mariska Graveland