Barbara

Besmet door het systeem

  • Datum 30-08-2012
  • Auteur
  • Gerelateerde Films Barbara
  • Regie
    Christian Petzold
    Te zien vanaf
    01-01-2011
    Land
    Duitsland
  • Deel dit artikel

Wat is belangrijker? Je roeping of je zucht naar vrijheid? En kan het een zonder het ander? De uitgebeende Stasi-thriller Barbara toont een samenleving waarin iedereen door het systeem besmet lijkt. Is ontsnappen mogelijk?

Het duurt even voordat je in de gaten hebt dat Barbara zich in het 1980 van voor de val van de Berlijnse Muur afspeelt. In het Oost-Duitse Stasi-land dat filmisch voorgoed gladgestreken leek door Oscarwinnaar Das Leben der Anderen (2006). En als je het dan ziet, dan zie je het niet aan een clichéparade van Trabantjes en grijze mannetjes in terlenka pakken, maar aan zoiets terloops als een kapsel of een stopcontact. Je bespeurt dat er iets vreemds en iets anders is aan het plattelandsziekenhuis waarnaar arts Barbara Wolff verbannen is. Maar net als de thrillerstructuur van de film, is het aan de toeschouwer om te ontdekken wat en hoe. Barbara is ‘unheimlich’ in de beste zin des woords.
Het is een atmosfeer die niet vreemd is aan het werk van de Duitse regisseur Christian Petzold (1960), wiens eerdere films Gespenster, Yella en Jerichow ook al deden denken aan uitgebeende Hitchcock-variaties. Hij sleurt je de film binnen met een mysterie, vaak aan de hand van een raadselachtige blondine — en ook nu weer speelt zijn muze Nina Hoss de hoofdrol — en de hint van een psychologisch conflict. Maar dan gaat hij verder en onderzoekt maatschappelijke en morele vragen. Zoals in dit geval: is Barbara’s roeping belangrijker dan haar zucht naar vrijheid? En wat als er complicerende factoren in het spel zijn, zoals de liefde, en een ziek systeem, dat iedereen besmet die ermee te maken heeft. Dat wil zeggen: iedereen. Het verspreidt zich onderhuids, met een fluistering en het gevoel dat je niemand kunt vertrouwen. Is ontsnappen mogelijk?
Het is niet voor niets dat Barbara op het Filmfestival Berlijn bekroond werd met een Zilveren Beer voor Beste Regie en later bij de uitreiking van de Duitse filmprijzen zijn vele nominaties met een Beste Film-prijs verzilverd zag. Het web dat Petzold spint, omvat niet alleen zijn personages, maar ook de toeschouwer. Die kan enerzijds betekenislagen blijven ontdekken, en ontsnapt anderzijds maar ternauwernood aan de claustrofobische sfeer van de film, die even romantisch als gevaarlijk is. Hier is geen ruimte voor sentiment of nostalgie. Hier is het wantrouwen van het Oost-Duitsland van 1980 geen decor, maar het DNA van een film die daardoor des te meer over onze eigen verziekte systemen gaat.

Dana Linssen

Lezersaanbieding 2 voor 1

Exclusieve voorpremière Barbara voor de lezers van de Filmkrant
Donderdag 6 september, Bioscoop Het Ketelhuis Amsterdam
Inloop 19.00 uur, start film 19.30 uur

Vergeet Das Leben der Anderen! Barbara is een Stasi-thriller over een jonge arts die verscheurd wordt tussen haar roeping en haar verlangen om in het Westen een nieuw leven op te bouwen. De film ging afgelopen winter tijdens het Filmfestival Berlijn in première en werd daar bekroond met een Zilveren Beer voor regisseur Christian Petzold. In Barbara keert hij terug naar een afgelegen plattelandskliniek in het voormalige Oost-Duitsland in de zomer van 1980. Daar ontmoeten we de verbannen arts Barbara (gespeeld door Petzolds muze Nina Hoss) die in een atmosfeer van angst en argwaan op zoek gaat naar menselijke waarden.
In samenwerking met distributeur A-Film en het Goethe Instituut organiseert de Filmkrant een exclusieve voorpremière van de film op zondag 6 september in het Ketelhuis in Amsterdam. Na reservering ontvangt u twee kaarten voor de prijs van één. De film zal worden ingeleid door Filmkrant-hoofdredacteur Dana Linssen.

Voor reserveringen en meer informatie 020-6840090. Vol is vol. Vanaf 13 september in de theaters.